Ճռռացող լռություն

-Ձեր վիճակն այնքան էլ գովելի չէ,- ժպտում է:

Ժպիտը տկար է:

-Գիտեմ,- նա նույնպես ժպտում է:

-Սուր հայմորիտի պատճառով ձեր ջերմությունը բարձրացել է, ինչը վտանգավոր է պտղի համար: Ինչպե՞ս կարող էիք այդքան անտարբեր լինել:

Լռություն… Լռությունը կախվում է սենյակի կիսաբաց դռնից եւ ճռռում է այնքան, մինչեւ ներս մտնող բուժքույրը փակում է դուռը: Բայց դա ընդամենը մի քանի րոպե է. քամին ներս է սողոսկում բաց պատուհանից եւ վազում դեպի դուռը: Նորից ճռռոց: Նա ականջները պահ է տալիս ճռռոցին:

-Դուք ինձ լսո՞ւմ եք:

Նա նորից հասկանում է, որ նստած է սպիտակ խալաթով կնոջ առաջ: Միայն թե ականջները, չգիտես ինչու, իրեն չեն ենթարկվում, ճռռոցի կարիք ունեն:

-Ինչու՞ ավելի շուտ չեկաք, ես ձեզ հեռախոսով ասել էի, որ անմիջապես գաք ու պառկեք:

-Ուզում էի սպասել:

-Ինչի՞ն:

-Հրադադարին:

-Ես  ձեզ չեմ հասկանում:

-Ընկերուհուս եղբայրն էր զոհվել, ես նրա կողքին էի:

-Այդ վիճակո՞ւմ:

Բժշկուհին ակնոցի տակից նայում է նրա դալուկ դեմքին:

Նորից տկար ժպիտ:

-Մենք կաշխատենք ամեն ինչ անել, իսկ հիմա ձեզ հանգիստ է պետք:

Սենյակում կոկիկ շարված գործիքները, վիրակապերը եւ մյուս նման ու ոչ նման բաները հոգին լցնում են  ունայնությամբ: Այդ գործիքները… վիրակապերը… ներարկիչները… Դրանք կարող են մեկի կյանքը փրկել, մյուսինը՝ ոչ: Բայց մի՞թե դրանք են փրկողը: «Մենք կաշխատենք ամեն ինչ անել»,- բժշկուհու ձայնը խլացնում է ականջները, հետո հասնում է մինչեւ կոկորդը. ականջներն ու կոկորդը ցավում են: Նա կուչ է գալիս: Մի՞թե  վերևից չի որոշվում՝ անե՞լ, թե՞ չանել, լինե՞լ, թե՞ չլինել: Եթե ինչ-որ մեկը կարող է «ամեն ինչ անել», ապա ինչո՞ւ այն տղաների համար չարեց: Իսկ այս բժշկական գործիքնե՞րը՝ երկար, բարակ, կարճ, սուր, հաստ, այս նորարական  սա՞րքը, որ անիմաստ ձայն է հանում 10 րոպեն մեկ, բոլորը… Փաստորեն նրանք չեն կարող անել այն, ինչ չեն կարող:

-Մեր  պարտքն է առողջ ու շատ երեխաներ լույս աշխարհ բերել, այդպե՞ս չէ, այդպես չե՞ն հաղթում…

Բժշկուհու ձայնը հոգատար երանգ է ստանում:

-Տեղավորեք նրան 18-րդ հիվանդասենյակում, ժամանակ առ ժամանակ չափեք ջերմությունն ու ինձ տեղյակ պահեք, առավոտ շուտ ուլտրաձայնային հետազոտություն կանենք,- բժշկուհին դառնում է  բուժքրոջը:

Սպիտակ խալաթով փոքրամարմին բուժքույրը նրան ուղեկցում է դեպի դուռը: Դուռը մի վերջին անգամ ճռռում է: Այս անգամ ճռռոցը նմանվում է հիվանդի նվվոցի եւ փակվում, մնում է սենյակում:  Նրանք մանրաքայլ մոտենում  են հիվանդասենյակին: Հիվանդասենյակում ասես մարդ  չկա, բայց կան երկու հոգի: Նրանց հայացքները գամված են հեռուստացույցին: Նրանցից ամեն մեկը լռություն է ոտից գլուխ: Հեռուստացույցն է նրանց փոխարեն խոսում.

-Իրավիճակը շարունակվում է լարված մնալ սահմանի ողջ երկայնքով… Ադրբեջանը դարձյալ փորձում է թոզ փչել միջազգային հանրության աչքերին…

Վերջին դարձյալ-ը չի լսում, լսողությունը կանգ է առնում «միջազգային հանրության» վրա: Ախր էդ միջազգային հանրությունը, փչեն, թե  չփչեն թոզը, մեկ է՝  կույր է ի ծնե, ուրեմն ի՞նչ տարբերություն, թող ինչքան ուզում են՝ փչեն: Կույրից օգուտ չկա, եթե ամբողջ մարմնով է կույր: Այդ ե՞րբ է կույրը մեզ օգնել, որ հիմա օգնի…

Ականջներն ու միտքը մի կերպ պոկվում են «միջազգային հանրությունից» եւ բարևում: Բարևին պատասխանում են եւ շարունակում լսել: Արդեն չգիտի՝ այդ սենյակո՞ւմ է տխրությունն ավելի շատ, թե՞ իր մեջ, իր ներսի սենյակներում: Բայց մի բան հաստատ է՝ իր ներսի ու դրսի սենյակները արևի կարիք ունեն, տաք, շատ տաք արևի…

Որոշ ժամանակ անց, երբ  պիտի գնար լվացվելու, բուժքույրը  համառոտ պատմեց երկուսի պատմությունը.

-Պատուհանի տակ պառկածը Անահիտն է: 3 օր առաջ է երեխային կորցրել, հենց հրադադարի օրը: Բժիշկները եզրակացնում են, որ նկուղի խոնավությունից է եղել:

Մյուս հիվանդը Արուսյակն է: Վաղաժամ ծննդաբերության վտանգի պատճառով են պառկեցրել: Պայթյուններից վախեցել եւ ուշաթափվել է: Հիմա պայքարում են երեխայի կյանքի համար:  Նրա՝ այստեղ գալու օրը եղբայրն է զոհվել, բայց չեն ասում նրան: Մենք ասել էինք, որ հեռուստացույցը չի աշխատում, բայց ինչպես տեսնում ես՝ արդեն միացրել է… Երանի չիմանա…

Հիվանդասենյակի դուռը բացվում է եւ «երանի» -ն նրանց հետ ներս է մտնում  ու այլեւս դուրս չի գալիս:

Ամբողջ գիշեր Անահիտն աղոթում է: Ինքը նույնպես աղոթում է՝ չիմանալով քանի հոգու համար՝ իր դեռ չծնված երեխայի՞, Անահիտի՞, Արուսյակի՞, սահմանը հսկող զինվորի՞, բոլոր ծնված ու դեռ չծնված երեխաների՞, բոլոր անահիտների՞, բոլոր արուսյակների՞…

Վերջում, «ամեն» -ի փոխարեն մտքում ասաց՝ միայն թե Արուսյակը դեռ չիմանա, որ եղբայրը զոհվել է…

Առավոտյան կիսաբաց պատուհանից ձայներ  են ականջին  հասնում: Նայում է՝ մարդիկ են հավաքվել: Ամենուր ծանրոցներ են դարսված. սահմանապահ զինվորների համար է: Մարդիկ իրենց հնարավորությունների չափով օգնություն են հավաքել:

-Երանի միշտ այսպես ձեռք ձեռքի լինենք,- լսում է:

-Չէ, հայի խասյաթ /բնավորություն/ է, կռիվ գնալիս եղբայրներ ենք, նույն միս ու արյունը, իսկ կռվից հետո ապրում ենք թմբիրի մեջ, մի տեսակ իրար մոռացած: Է՜հ…. Երանի՜… ,-  տարեց մարդու ձայն է:

Մեղմ քամու հետ երկրորդ  «երանի» -ն է ներս մտնում, բայց այս անգամ քամու մեջ թեթեւ ջերմություն կա: Ասես՝ արևը ուզում է դուրս գալ, բայց չեն թողնում…

Արուսյակը միացնում է հեռուստացույցը: Հաղորդավարը հայտնում է, որ ամեն կողմից շարունակվում են կամավորներ ժամանել Արցախ, թեեւ արդեն զինադադար է:

Չակերտավոր զինադադար…  Ո՞վ է տեսել չակերտավոր զինադադար, չակերտավոր խաղաղություն, չակերտավոր մանկություն, չակերտավոր երջանկություն, չակերտավոր կյանք… Ով պատերազմ չի տեսել՝ չի ճանաչի այդ չակերտները :

— Բժշկուհին կանչում է ձեզ, պետք է ուլտրաձայնային հետազոտություն անենք՝ երեխայի վիճակին տեղյակ լինելու համար,- բուժքույրը հայտնվում է դռան առջեւ:

«Ադրբեջանը միտումնավոր թաքցնում է իր զոհերի իրական թիվը, բայց  ակնհայտ է, որ…»,- հեռուստացույցի ձայնը կորչում է դռան փակվելու հետ: Միջանցքում բուժքույրը հարցնում է նրան:

-Գիտե՞ս երեխայի սեռը:

-Չէ:

-Ուրեմն կիմանաս: Առաջնե՞կդ է:

-Ոչ, տանը որդի ունեմ:

Մտնում են կիսամութ սենյակ: Բժշկուհին հարցնում է, թե գիշերը ցավեր ունեցե՞լ է :

-Ոչ,-ասում է, բայց հասկանում է, որ իրականում չի հիշում, ուղեղն ասես դատարկ պարկ լինի:

Փոքրիկ, քառակուսի էկրանը լուսավորվում է, եւ մի քանի րոպե հետո բժշկուհին ասում է.

-Ամեն բան նորմալ է: Շնորհավորում եմ, դուք զույգ տղաներ եք ունենալու:

Ուրախության թրթիռները մեկ-մեկ հաճելիորեն ծակծկում ու ներս են մտնում, մարմինը լցվում է ջերմությամբ, ուղեղի դատարկ թվացող պարկը լցվում է ուրախությամբ…

Դուռը բացվում է:

-Բժշկուհի,  հիվանդասենյակ 18-ի Արուսյակն է ուշաթափվել,- ներս է վազում փոքրիկ մարմնով բուժքույրը:

-Եղբոր նկարն է տեսել,- ավելացնում է հեւիհեւ:

Բժշկուհին շտապ վեր է կենում:

-Հազար անգամ ասել եմ՝ հեռուստացույցը մի միացրեք…

Նա   բուժքրոջ հետ մենակ է մնում:

-Շնորհավորում եմ, զույգ տղանե՜ր… Ավելի լավ բան չէր կարող լինել:

Նա ուզում է շնորհակալություն ասել, բայց բառերը չեն ծնվում, մի տեսակ ամաչում են ծնվել, բառերը մի տեսակ մեղավոր են զգում… Ախր, ինչ սրտով մտնի հիվանդասենյակ…

Բուժքույրը  կարդում է անհանգստությունը:

-Դեռ երեխա ես, չես հասկանում, դա է կյանքի օրենքը…

Նա փորձում է թաքցնել արցունքները. չի ստացվում:

-Քեզ հուզվել չի կարելի… Չնայած, եթե ուրախության արցունքներ են, ոչինչ…

-Չգիտեմ…

Ու լռությունը նորից ճռռում է ներսում…

 

 

N ծննդատուն,

 2016թ, ապրիլ

 

 

Կարծիքներ

կարծիք