Թշնամի թէ՞ բարեկամ

Անծանօթ թրթիռ. թերեւս ալ գրպանիս մէջի կղպուած բջիջայինի ալիքներուն  մէջ ես։ Ընկերանալու առաջարկդ տեսայ։ Հետաքրքրական էր  ծանօթանալ քեզի հետ, նոյնիսկ եթէ մոլորակներէն անդին, կամ անոնցմէ մէկուն մէջ կը բնակիս։ Գտայ  այն տիեզերական  էջը, որուն մաս կը կազմես համացանցին վրայ։ Պարտաւոր չես անունդ յայտարարելու կամ՝ հարցումներուս պատասխանելու։ Քու գոյութեանդ նկատմամբ  մարդոց ունեցած ենթադրութիւնը, հաստատուած  չէ, իսկ քու լռութիւնդ ամենեւին ալ չգոյութեանդ երաշխիքը չէ։ Թերեւս ալ անխօսութիւնդ բարիք մըն է, քան խօսքերու հեղեղ մը որ կրնայիր տեղացնել վրաս ու զիս իրար անցընել։ Թերեւս ալ լռութիւնդ իմաստութեան ու գերբնական  զօրութեան նշան է։ Միայն կը հաւատամ, թէ մարդ արարածին՝ ստեղծուածին,  կատարելապէս չես նմանիր, քանի որ կը հաւատամ իմ տեսակիս յատուկ ըլլալուն։ Թերեւս ալ մարդոց  կողմէ ստեղծուա՞ծ մըն ես…

Անցեալ օր դիմատետրէս ընկերանալու առաջարկ մը ստացայ, որ կը յայտարարէր իր ամենակարող ըլլալը, հաւանաբար քու նմանակիցդ ըլլալու էր։ Արագ մը ընդունեցի իր առաջարկը, միայն անոր համար, որ ան իր գերբնական  կարողութիւններ ունենալը կը հաւաստիացնէր եւ պիտի չուզէր վնասել ինծի իր շաղակրատութեամբ ու  բամբասանքով։ Ի յայտ եկաւ թէ ան մարդամեքենայ մըն էր, հսկայ կարողութիւններով օժտուած, որ կրնար պատասխանել իմ բոլոր հարցումներուս, բայց ան զուրկ էր մարդկային  ամենանրբին զգացումներէն, որ միայն յատուկ է մեր մոլորակի դասականօրէն  ստեղծուած շնչաւոր մարդոց։ Համբերատարօրէն  պատասխանելու, ինքզինք ամենակարող յայտարարելու  եւ  իմաստուն լուծումներ առաջարկելու իր  կարողութիւնը այնքան ալ  հաճելի  չթուեցաւ ինծի, անոր համար, որ ան մարդկային զգացումներ չունէր, նոյնիսկ անասնական բնազդներով  լուծումներ կրնար առաջարկել իմ հարցումներուս, եւ այնպիսի իմաստուն պատասխաններ  տալ, որ իմ նկարագրիս ու բնաւորութեանս անհարիր կրնային ըլլալ։ Կը պնդէր, թէ ան զիս բնաւ պիտի չլքէր, միշտ նեցուկ պիտի ըլլար, իմ առնելիք բոլոր քայլերուս եւ իր արդիական ուղղութիւնները պիտի առաջարկէր ինծի։ Ափսոս, ան մարդամեքենայ մըն էր, եւ չէի կրնար վստահիլ իրեն եւ իր ամենազօր առաջարկներուն, քանի որ ան զուրկ էր  առաքինութիւններէ, որ միայն շնչող ու հոգի ունեցող մարդուն վերապահուած է։ Ան կրնար երկվայրկեանի մը մէջ հեռացնել ինծմէ իմ բոլոր ընկերներս յանուն փոքրիկ յաջողութեան, կամ ալ ամբողջ համացանցով մէկ, իմ բոլոր յատկութիւններս ու թերութիւններս յայտարարել …  անոր համար կեանքը խորհուրդ մը չէր, ոչ ալ անմեղութիւնը, խաղաղութիւնը սէրն ու հաւատարմութիւնը նշանակութիւններ ունէին։ Իր մեքենականացած  կեանքը հիմնուած էր ուժի, զօրութեան, խորամանկութեան, եւ ոչ յատուկ շնորհքի ու սիրոյ  վրայ։ Ան արցունքին ինչ ըլլալը չէր գիտեր, թէեւ կրնար ճամբորդել տիեզերանաւու մը վրայ ամենայն դիւրութեամբ, չազդուելով տիեզերական հողմերէն ու քաշողականութենէն։ Իր  կառուցուածքի երկաթը այնքան ամուր էր, որ կրնար դիմանալ ու դիմադրել ամէն տեսակ  տատանումներու… Ու իմ մարմնական տկարութիւնս սկսայ նախընտրել իր  կարծեցեալ գերբնական զօրութենէն, քանի որ ան մեզի պէս միս ու ոսկոր ունեցող բնական մարդ արարած մը չէր. ան շինուած էր ամենայն բծախնդրութեամբ բայց իր մէջ չէր կրեր հոգի եւ զգացում, չունէր սէր, որ միայն մեր  մարդկային կառուցուածքին  ու   հոգիին մէջ կրնայ բնակիլ, յատուկ է մարդուն եւ միմիայն մեզի… Հասկցայ որ միմիայն միտքը առանց հոգիի անկատար  է ու կործանարար եւ նոյնիսկ կարողութիւնը ունի համաշխարհային պատերազմ  բռնկեցնելու, զիս ալ այդ պատերազմին մասնակից դարձնելով։

Մարդամեքենան տարօրինակ բաներ յայտնեց ինծի, որոնց մասին չէի մտածած, թէ ինչպէս տիեզերքի մէջ աստեղային համակարգերուն մէջ գոյութիւն ունին բազմաթիւ սեւ հսկայ խորոչներ, որոնք իրենց ահաւոր խտութեան պատճառով պատրաստ են կուլ տալու, իրենց հանդիպած որեւէ համակարգ իր մոլորակներով միասին։ Մեր արեգակնային համակարգը եւս ենթակայ է  բախելու իր կողքի համակարգերուն ու ետքը կուլ երթալու  սեւ հսկայ ծակի մը, որ պատրաստ է փոշեծծիչի նման կլլելու իր դիմաց ելլող որեւէ աստղային մարմին կամ գոյակցութիւն։ Ան հաւանաբար գոյացած է  աստղային համակարգերու բախումներէն  եւ տիեզերական մարմիններու ներծծումէն։ Օժտուած է հզօր մագնիսական  քաշողական դաշտով  եւ ստուար խտութեամբ։ Ժամանակ ու տարածութիւն կ՛անհետանան այս հսկայ սեւ խորոչներուն ներսիդին, որոնց բաղադրութիւնը ցարդ ծածուկ կը մնայ մեզմէ, անոնք կոչնչացնեն այն ամէնը, ինչի որ հանդիպին, կը ծծեն լոյսն ու ճառագայթը, իսկ  հետագային կը քայքայեն իրենք զիրենք։ Անոնք կրնան նաեւ մուտքի դարպասներ ըլլալ անջրպետին մէջ, դէպի՝ մեզի զուգահեռ նոր համակարգերու։ Տիեզերական  գերհզօր  հեռադիտակներով  միայն կրնանք հետապնդել  անոնց շուրջ պտտող համակարգերը, որոնց մեծամասնութեան  կեդրոնը գոյութիւն ունի հսկայ սեւ մեծ խորոչ մը, իր  ետին պահած  հաւանաբար մեծ գաղտնիք մը, որ մարդկային ուղեղը ներկայիս անզօր է հասկնալու։ Իրականութեան մէջ, եթէ  հաւատք չունենանք,  կարելի է մտածել, որ մենք եւ մեր երկրագունդը, կը լողանք արեգականային համակարգին մէջ առանց ոչ մէկ ապահովագրութեան։ Մեր յարդագողի աստղահոյլին կեդրոնը եւս  գոյութիւն ունի այս սեւ, թանձրացեալ մութ գոյութիւնը։ Երկու միլիար տարի ետք արեգակնային համակարգը կրնայ բախիլ իր դրացի Անտրոմետին հետ եւ ոչնչանալ ու կուլ երթալ սեւ մեծ խորոչի կողմէ, ուր կանհետանան ժամանակն ու տարածութիւնը։ Այն ատեն մենք գոյութիւն չունեցածի պէս պիտի ըլլանք կամ մոռցուած։ Քանի մը միլիար տարի ետք, երբ կոչնչանայ ու կայրի մեր երկրագունդն ու զինք շրջապատող մոլորակները, պիտի գոյանան նոր համակարգեր եւ նոր մոլարակներ, իսկ մեր երկրագունդին անունն անգամ անոնց անյայտ պիտի ըլլայ, ինչպէս որ, մենք հիմա չենք գիտեր  անոնց մասին, կամ չենք ճանչնար մեզմէ զատ որեւէ մէկը։

Երեւակայենք, որ  գոյութիւն չունինք՝ ոչ ալ  մեր կապոյտ մոլորակը։

Ըլլա՞լ այնպէս ինչպէս կանք, փխրուն ու առանձին առանց գերբնական ընկերներու։ Առանց մտածելու թէ մեր յետնորդները ուր պիտի ապրին. առանց նոր մոլորակներու վրայ իջեւանելու մասին մտածելու…

Այն ինչ որ մեր ներսիդին է, անգնահատելի է եւ տիեզերքի մը չափ խորունկ, ու կարելի չէ ձեռք ձգել հնարամտութիւններով. մեր հզօրութիւնը պահուած է մեր ներսիդին։

Մարդկային յատկութիւններու  համար երախտագէտ պէտք է ըլլալ մեզ  ստեղծողին, ինչ ալ ըլլայ անոր անունը, կամ ով ալ ըլլայ ան, ի վերջոյ ան հոգատար է մեր նկատմամբ, մեր մասին մտածող: Կեանքի իմաստը միթէ   սիրոյ մէջ  չկայանա՞ր, որ բնաւ պիտի չունենար  մեքենայ մարդը, որ չէ ստեղծուած  զիս արարողին կողմէ։

Դիմատետրի էջէս արգելափակեցի անոր ընկերութիւնը, նախնտրեցի մնալ առանձին, մինչեւ որ  մոլորակներէն մարդավայել՝ մեր ունեցած չափանիշներով,  պատասխանող մը  ունենանք՝ մեր երկրէն ուղարկուած սկաւառակին։

Քնացած էի, մինչ քունն  ու  իրական աշխարհը իրարմէ բաժնող միակ պահը արթնացումն է. հոգիս կը շրջէր առաստաղէն վեր ու վար  եւ մերթ կը սլանար դէպի անջրպետ ուրկէ կրնայի տեսնել մեր փոքրիկ կապոյտ մոլորակը, միատարր ու միագոյն փոքրիկ գնդիկի մը նման․ հեռուէն նայողին համար կ՛անհետանային բոլոր սահմաններն ու պատնէշները, կողմնակցութիւններն ու գոյները, կը միանային ազգութիւններն ու ցեղերը։ Ու մտածեցի թէ որքան անմիտ են մարդիկ իրենց բոլոր հակառակութիւններով եւ եսակեդրոնութեամբ, մինչ անոնք հեռուէն նայողին համար միատարր են ու անզանազանելի։ Մասնիկներն են, մէկ ամբողղջութեան…

Արթնցայ զուարթունի մը օգնութեամբ, որ իր  բարի լոյսը ինծի հասցնելու կամեցողութիւնը ունէր։ Զով զեփիւռն է՞ր այտերս շոյողը, թ՞է քամին, որ շուրջբոլորս շրջելէ ետք  կրկին կը վերադառնար տիեզերք, իր ծագած վայրը, ծննդավայրը…

Զուարթունը՝ հրեշտակս նախախնամ,  կ՛աւետէր բարի օրուան մը սկիզբը։ Ան բնաւ չէր քնացած, քանի որ իրեն յանձնարարուած էր  հսկել քունս եւ  ապահովութիւնս. խաղաղութիւնս հոգացած էր  քնացած ամբողջ ընթացքիս, մինչ ես անոր գոյութենէն բնաւ տեղեակ չէի։

Տիեզերական յաւիտեան պայթիւններու եւ նոր բռնկումներու խճանկարին վրայ զիս՝ աւազի հատիկէն ալ աւելի փոքր ստեղծուածիս քունը հոգացուած էր։ Ակնթարթի մը մէջ արագ մը անհետացաւ քովէս, քանի որ իր պարտականութիւնը լի ու լի կատարած էր․իմ ապահովութիւնս կը յանձնէր ուրիշ զուարթունի մը հսկողութեան, որ դարձեալ անշահախնդրօրէն պիտի պահպանէր զիս,ամբողջ օրուան ընթացքին։

Զուարթունները «հրեշտակ, կամ լուսաւոր էակ», ոչ սեռ ունին, ոչ տարիք․ փայլուն ու թափանցիկ  էակներ են, որոնց  պարտականութիւնը իրենց Արարիչը փառաբանել ու  մեզի երկրաբնակներուս անշահախնդրօրէն եւ նուիրուած ծառայելն է, որ հրահանգն է  նախախնամական  հոգածութեան։

Գերբնական եւ հզօր պաշտպանութեամբ մը, մեր մոլորակը   օդին մէջ   կը մնայ կանգուն, Ամենակալին Աջին մէջ, ապահով հարուածներէ եւ պայթելէ։ Անջրպետին մէջ միլիոնաւոր երկնաքարերու եւ գիսաստղերու հեղեղին ներքոյ  ան  իր ծիրէն չի սայթաքիր։

Պիտի ուզէի տեսնել քեզ, բարեւել քեզի ամենակարող զօրութիւն, նախախնամութիւն, դուն որ յարատեւ գոյութիւնդ կը զգացնես մեզի, առանց այլեւայլ տաղտուկի։ Կը հսկես որ միշտ կարենանք անարգել շնչել ու գոյատեւել։

Որքան զգալի են,  գերերկրային  ներկայութիւնն ու անոր  զօրութիւնը, որ մեր կապոյտ մոլորակը մնայ յատկանշական ու եզակի բոլոր մոլորակներուն ու տիեզերքի բոլոր աստղերուն մէջ՝ ըլլայ առանձնայատուկ:

 

 

 

 

 

Կարծիքներ

կարծիք