ԿԱՐԵԼԻ ՉԷ,ԿԱՐԵԼԻ ՉԷ ՉԸՅԻՇԵԼ ՔԵԶ՝ Օ՜ ԱՐԻԻՆ

Շարքը ընտրված է  Նիկողոս Սարաֆեանի «14  Քերթուած», «Տեղատուութիւն եւ Մակընթացութիւն» գրքերից:

 

 

 

 

 

 

 

ԿԱՐԵԼԻ ՉԷ,ԿԱՐԵԼԻ ՉԷ ՉԸՅԻՇԵԼ ՔԵԶ՝ Օ՜ ԱՐԻԻՆ1

Այս լույսերուն դէմ հոսանուտ,

որ կը սողան

սարսըռուն,

կը թեւթափեն պատերն ի վար՝

յղփացած, լուռ անգղերու,օձերու պէս կեղծարար:

 

Երկինք ամբողջ կախաղան՝

Հսակայական շուքերու,  երկինքն ամբողջ  կը բաբախէ…

ԿԱՐԵԼԻ ՉԷ ՉԸՅԻՇԵԼ ՔԵԶ՝

այս գիրերուն դէմ հըրակէզ,

գորշ տուներուն ճակատներէն բխող այս նոր տելիքներուն

ալիքներուն շէկ մետաղէ

եւ մայթերուն թաց,թափանցիկ,որ կը հնչեն

գիշերին մէջ այս թաւալուն՝

ամբոխներուն, որ կը սուրան լոյսին մէջէն,

խըմորումին դէմ այս՝ համայն

փայլատակման՝

շէնքէ շէնք,

նոր թոյներու  պատրաստութեանը մէջ այս նենգ:

Ահ,ինչպէս քիչ-քիչ բոլոր

կը գունատուին էն վսեմ գաղափարներն անգամ.

Դեռ դար մ ’առաջ հոս մոլոր

 

ամբոխին տեղ այս՝պոռաց բիրտ,յոգնատանջ,արնաքամ

ուրիշ ամբոխ մը,որուն

աղաղակը համակեց ամբողջ աշխարհը խաւար

եւ մանկութիւնը խորունկ

թշուառութեան մէջէն իր՝ պահ մը եղբօր,փրկարար

երկարող ձեռք մը զգաց:

Ելեկտրական կեղծ ծաղկանց

 

պըսակներու տեղ թուղթէ՝ դեռ դար մ’առաջ իրական

յաղթանակի պսակներ

ու դրօշներ էին կռուի դրօշներուն տեղ այս ուրուական,

 

ծովեր էին սուրերու մերկ

ու մորթըուած,նիզակամբարձ գլուխներ:

Խորտակում էր բանտերու հին, պար,գինարբո՛ւք,բուք թմբուկի,

Ազատութեան,Եղբայրութեան,Ճշմարտութեան սէր էր անգին:

 

ԿԱՐԵԼԻ ՉԷ,ԿԱՐԵԼԻ ՉԷ ՉԸՅԻՇԵԼ ՔԵԶ՝ Օ՜ ԱՐԻԻՆ

Պարողներու քայլերուն տակ,փրփըրուն՝

ապագային հոսելիք հեղեղներուդ ձայնն է արդէն,

որ կը լսեմ:

ԿԱՐԵԼԻ ՉԷ, ԿԱՐԵԼԻ ՉԷ ՉԸՅԻՇԵԼ ՔԵԶ՝

Երկնքին դէմ ,որ մորթըւած,արիւնացայտ իբրև նոխազ՝

կը  թաւալի սրսկելով լոյսեր դէզ-դէզ.

Հնձուածաստղեր,աչքեր կարմիր անհամար,

Ծառեր գոյն-գոյն,կայծակնահար տապալող վար,

շատըրուաններ ահեղավազ-

Ուրախութեան այս վայրենի,ծաղիկներուն այս հըրեղէն,

այս լոյսերուն,որ ինծի   մերթ

մըտաբերել կու տան հողէն

ժայթքող լաւան

եւ մերթ կռուի դաշտ մը հրակերտ,

այս երգերուն ետեւէն՝ լուռ,անջնջելի կ’աճի, կ’աճի

անասնական ու բնական

բնազդը սուր՝դահիճի…

Հսկայական այս երկաթէ շուշաններուն

որ կ’որոտան

կախուած՝ բոլոր պատերն ի վար

սաղարթներու մէջէն թուղթէ,

ցնցելով գոռ իրենց ձայնով՝ ժիր պողոտան,

պոռչըտալով մինչեւ հեռուն…

Անիւներուն,յառաջադէմ մեքենական այս աշխարհին

ետին՝ խավար

չարիք մ΄արդէն մետաղային

բիրտ արմատներ կը նետէ:

 

ԿԱՐԵԼԻ ՉԷ,ԿԱՐԵԼԻ ՉԷ ՉԸՅԻՇԵԼ ՔԵԶ՝ Օ՜ ԱՐԻԻՆ

Աւելի հոծ՝ այս ամբոխէն,

թմբուկներէն քառատրոփ՝յուշերը զիս կՙողողեն ու կը տանին

զիս հեռուն

անիւներէն ալ արագ ինքնաշարժին ,

որ կը սահի քովէս՝ իբրեւ անդնդագոռ ու հրագէս մոլորակ:

 

միլիոնաւոր տենչէր մթին

կը բռնըկին, կը հասնին ինձ՝

վիհին մէջէն կուրծքիս,ուր գաղջ՝ կը ճզմըւին ճառագայներ…

ԹԱԽԻԾ ԹԱԽՒԾ:

Ա՜հ,  կ’երեւայ որ ես տարբեր,

Տարբեր տարբեր ու տարուբեր նժդեհ մըն եմ,

Բեկոր մըն եմ ես յարածուփ,այս լոյսերուն մէջ դժծեմ:

 

Արմատախիլ, հրաթեւ՝

կը թեւթափեն մըթին տենչեր՝ կուրծքիս ետեւ,

բաբախող տաք սալակներէն ալ արագ,

մինչ փողոցները հեռուն,դաժան՝

կոկորդալիր կը խնդան:

(Հսկայ,հսկայ հեգնանք մը կայ ուրախութեան երգերուն մէջ,

ամառային օդին այս գէջ,

նուագներուն,որ կ΄արտասուեն,

կ ’ուռին հովէն,

կը հեծկլտան դիտմամբ,դիտմամբ՝

չարչարելու համար կարծէք՝ զիս  աւելի խստութեամբ:)

Հառաչանքներ կը կուտակուին

կուրծքիս ետին,

Ժայռերուն մէջ ճամբայ փնտրող ու զսպըւած գետին պէս:

Լռութիւն է տըխուր ու վէս

Ժխորին մէջ այս անընդհատ

ու մենութիւն՝ այս խելագար ամբոխին մէջ,

որ կը պարէ

արձաններու շուրջ մարմարէ:

(Հեգնանք մը կայ

Կ΄ուռին հովէն, կը տատանին լոյսերուն  տակ

խնդապատար՝

կը փաթթըւին փողոցներուն խառերն իրար՝

կը մագըլցին դէպի երկինք,

կը կուտակուին իրարու վրայ

ցնցոտապատ ու պատառուն՝

ծառերը ծուռ,ծեր խեղկատակ,

ծառերը խենթ ճօճուող կապիկ:)

Իմ ոտքերս թեթեւ-թեթեւ, ճառագայթէ ճառագայթ՝

Ստուերներու մէջէն շրջուն՝տեսիլներու,

Պարապութեան մը մէջէն կ’երթան աշխարհ մը օտար:

Աւելի բիրտ՝ հրթիռներէն,

Որ կը սուրան իժագալար,

իրբև հնչուն հըրեղէն լար

ու կ’ընկղմին

փըսորելէն,խայթելէն տաք մութն ու քամին,

կ’անձրեւեն բորբ,վառ  զղջումներ,

յիշատակներ կը ցայտեն վեր:

Կը նըւաղի,կը բռընկի

Ամեն վայրկեան հոգիս մոլար՝

հասակիս հետ,որ կը սուզուի ծովերն ի վար այս կըրակի

կծկըւելով մերթ՝ լուռ,դողդոջ,

ոտքերիս տակ,

գերաններու ու լաստերու ետին լոյսի,

երկարելով մերթ, յորդելով…

 

Յոյս մը արագ

եւ յանկարծ խոր յուսաբեկում մ’ու ընդվզում մը՝ ամբողջ

ուրախութեան, ճոխութեան մէջ այս շրջակայ,

պարապութիւն մ’որ կը հոսի

վէրքի մը պէս տենդոտ ու մեղկ:

Սէր մը արնոտ եւ մերթ յանկարծ հեղեղ մը մեղք,

որ կը պոռթկայ

նախանձավառ ալիքներով փրփըրուն…

Օ՜ բընութիւն.

ինչպէ՞ս կրնամ պախարակել աներեոյթ քու թելերէդ

կախուած այս խեղճ ու սեթեւեք

ուրախութեան խամաճիկները՝իրենց

խոր կիրքերուն համար բոլոր,

երբ կեանքն ամբողջ յոշոտում եւ քայքայում մըն է մեծ,

երբ ամէն օր

զոհեր պէտք են եւ զանոնք փարատող բիրտ երախներ:

 

Տեղատուութիւն2

 

Կը հոսի գետը հըզօր՝ փոշեթաթախ ծառերուն:

Կը թաւալի մեր ետին,

Կը պոռթկայ վեր՝ ծառուղին ահեղավազ, փրփըրուն,

Ճեղքելով մութը ցրտին:

 

 

Կը դըղըրդայ հողը յորդ՝ փըլուզումով մը, հեռուն:

Ահաբեկած կ’ անհետին

Հսկայ շուքեր, կը կախուին, կ’իյնան ճըչան ճիւղերէն:

Կ’երթան խորերը անյայտ՝

Դամբանաբոյր անտառին: Աստղ մը: Երկու: Օ՜ երէն՝

Ալեկոծման մէջէն  այդ:

Իր աչքերը զմրուխտէ՝ թավիշի փայլ կը սփռեն:

 

Որոգայթէ որոգայթ՝

Մեր փարոսներն հըրահոս: Կը փըչէ շունչ մը վայրագ

Մեքենան վառ ու արու՝

Ինքնաշարժին խոյացող, որ իր վազքին մէջ կըրակ՝

Հեւք մը կ’ըլլայ գամբռերու:

 

Տերվիշներու պէս դարձող կու գան ծառեր շարունակ,

Հետեւելով իրարու:

Մղձաւանջի թեւերով կ’անցնին ծառեր, որ մեր շուրջ

Սեւ ռեսիլներ կը փոխեն:

 

 

Մահապարտի գըլուխներ ու արձաններ, դիեր մունջ՝

Յորձանքը մեր լուսեղէն

Կը թափթըփէ, կը նետէ երկու կողքին…

Ի՜նչ մրմունջ.

Ճամբան իր խոր երախէն

Կը հանէ ճիչ մը յուզիչ, ձայն մը ժայթքող արիւնի:

 

 

Ի՜նչ քայքայում… բայց բարի

Ի՜նչ յարութիւն նոյն ատեն: Հոգիս քիչ-քիչ կ’ընդլայնի:

Հոգիիս մէջ կը սպառի

Ամբողջ աշխարհ մ’անցեալի: Հոգիս կ’ուռի կուրծքիս տակ,

Արագութեամբ մ’ամեհի,

Կալվանումով մը կ’օծուի, մինչ խավարէն անյատակ,

Անըսպառ դուրս կը սահի՝

Ճամբան փիւնիկ՝ մեր առջեւ, կեանքի բացուող լայն վանդակ:

 

                  1. 14 Քերթուած  «Արաքս» տպարան,1933թ

                 2. Տեղատուութիւն եւ Մակընթացութիւն (Քերթուած )

                                                             «Արաքս» տպարան,1939թ

 

 

 

Կարծիքներ

կարծիք