Ճաքեր — 2

Հեղինակ:

DSC04403---копияՁանձրալի լուսաբաց

Լուսաբացից ավելի ձանձրալի մեկ էլ իմ անփույթ մատներն են, որ վաղուց արդեն չեն թանաքոտվել: Ես նստում եմ սրճարանի չոր աթոռին ու խմում եմ իմ սիրած սուրճը: Ես ժամադրված եմ, դու ուշանում ես: Ես քեզ սպասում եմ, բայց դու չես գալու: Ես կծխեմ ութ սիգարետ, երեք անգամ սուրճ կպատվիրեմ: Այդ կես ժամում կմեռնեմ մի քանի անգամ: Մատուցողը երկու անգամ կփոխի մոխրամանս կիսադատարկ:

Կիսադատարկից ձանձրալի մեկ էլ իմ ծխոտ շուրթերն են: Ձեռքերիս անհանգիստը կպատմի քո չլինելու մասին: Ձայնիս խռպոտը հոգուս վերջին հոգեվարքի մասին կշշնջա: Իսկ դու չգիտես, որ ես ժամադրված եմ: Դու չգիտես, որ քո մասին եմ հիմա ծխում: Սրճարանում ժամանակը կանգնած է: Միայն, երբ փոխեցին մոխրամանը չորրորդ անգամ, հասկացա, որ այսօր էլ չես գալու: Ուզեցի հաշիվը առաջին անգամ: Չնկատեցի դրսի անձրևը: Բացահայտեցի հոգուս կիսատը որերորդ անգամ:

Լացող փողոցից ավելի ձանձրալի մեկ էլ սուրճիս կումերն են հոգնած: Հաշիվը տարան, բերեցին սուրճը: Վառվեց սիգարետը, որն արդեն քո մասին չէր: Թողեք լցվի մոխրամանս: Թողեք հասկանամ, որ շատ եմ ծխում: Իսկ սրճարանում նորից հնչում է այն երգը, որը երեկ էր: Ես այն լսել եմ քսաներկու անգամ: Ես այդ օրերում հացրել եմ ձուլվել իմ չոր աթոռին, սիրել մոխրամանը ու բաժակը սուրճի:

Մենակ սուրճ խմելուց ավելի ձանձրալի մեկ էլ իմ ժամադրություններն են: Ես կհիշեմ այն պոետիկը, որ ութ ժամ տևեց, գարեջուրը, որ երկու շիշ էր, ու համբույրները, որ չհաշվեցի: Կփշաքաղվեմ: Սրճարանի ցուրտը կհուշի, որ անձրևը դեռ երկար է գալու: Դու այսօր էլ չեկար: Դու երբեք չես գալիս: Միայն, երբ բերեցին հաշիվը, ես հասկացա, որ ատում եմ այս սրճարանը, բաժակը սուրճի ու մոխրամանը՝ դեռ կիսադատարկ:

Քեզ սպասելուց ավելի ձանձրալի մեկ էլ չսպասելն է: Ես ինձ վերջին անգամ կխոստանամ, որ էլ չեմ անցնի այս փողոցով, չեմ նստի այս աթոռին, չեմ ծխի քո մասին: Վաղը ես որերորդ անգամ չեմ պահի իմ խոստումը: Վաղը ես նորից կասեմ, որ քիչ եմ ծխում, լավ եմ, ամեն բան կարգին է:

Հասկացվելուց ավելի ձանձրալի մեկ էլ լուսաբացն է: Ես չեմ հարբում արդեն: Բայց խումարն արդեն ձգվում է օրեր: Իմ կիսամութ սենյակում ես կհիշեմ զգայականը մի քանի անգամ, քանզի մութ էր, ու ես ոչինչ չեմ տեսել: Ես, հայելու մեջ նայելով, կծխեմ յոթ սիգարետ: Վերջինն անպայման քո մասին կլինի: Դու ոչ մի անգամ չես խոստանա, որ կգաս: Ես ամեն անգամ կսպասեմ:

Մատուցողուհին նորից կփոխի մոխրամանս կիսադատարկ, կբերի սուրճը՝ ուրիշ բաժակով, որն ավելի սիրեցի: Ու ես ավելի կսպասեմ քեզ, որ ասեմ, թե ինչքան եմ ատում կիսատ-պռատը, անձրևը, որը երեկ էր, գիշերը, որը, ափսոս, վերջացավ:

Քեզ հետ չհարբելուց ավելի ձանձրալի մեկ էլ իմ հոգնած աչքերն են: Սրճարանից դուրս արդեն գիշեր է: Դու երևի հիմա խմում ես: Իսկ ես նորից մտքերով այն նեղլիկ միջանցքում եմ, որտեղ լույսերը հանգեցին մի քանի անգամ, որտեղ պատերը քո երգի ձայնից փլվել էին ուզում: Իսկ դաշնամուրի լարերը՝ ձգվել ջղերիս նման: Դու երևի հիմա հարբած կարդում ես ինձ ու փորձում հասկանալ առաջին անգամ: Իսկ ես առաջին անգամ ուզում եմ չհասկացված մնալ… Իսկ ես այդպես էլ չխմեցի քո պատրաստած սուրճը:

Ձանձրալի մուսա

Մուսաներին էլ են ներշնչանքներ պետք: Ներշնչելն ավելին է, քան բառեր արտաշնչած ցանկացած պոետ:

Իմ սառած սենյակում անտանելի տոթ է, քանզի ես փակել եմ բոլոր վարագույրները, որ արևն ավելորդ չմտնի իմ տուն: Այստեղ դեռ երեկվանից մնացել է արևի նարնջագույնը: Իսկ ես ատում եմ գույները բոլոր: Մանավանդ նրանք, որ հիշեցնում են կարմիրը դեղին:

Այստեղ եղել են երկխոսություններ անչափ ավելորդ, որ կհերիքեն մի ամբողջ կյանքի… Այդ երկխոսությունները ես չեմ հորինել, որ երբեք չասեմ…

Դրանք ասված բառերն են իզուր: Դրանք իմ խղճին ծանրացած տառերն են, որ պետք չէին ինձ ու նաև նրան: Հիմա ես այդպես եմ հասկանում:

Ես ամեն օր բաժակների վրա տեսնում եմ հետքերը մատների յուղոտ, որոնք չեն անցնում: Բաժակը մաքուր է, ինչպես երբևէ: Իմ տան յուրաքանչյուր բաժակի վրա ճոճվում է բառը, որն անիմաստ էր: Իմ հատակի ոտնահետքերը պատմություն չունեն: Ես այլևս չեմ նստում բազմոցին, քանզի այստեղ ծանրացել են անապագա մտքերը բոլոր, որոնցից ամաչում են նաև պատերս ծխոտ:

Մոխրամանիս մեջ դեռ զրուցում են ծխախոտի մնացորդները: Ու թվում է՝ պոետը նորից հանելու է սիգարետը իմ շուրթերից ու հանգցնելու է իզուր ասված բառերիս մեջ: Այն բառերի, որ շատերին են ներշնչել: Այն բառերի, որ երբեք վեպ չեն դարձել:

Իմ բառերը քրքված են անչափ, ու ես նվիրում եմ դրանք նրան, ով կարող է վեպ գրել միայն իմ իզուր ասված հայացքի մասին: Ես դեռ չծնված այդ պոետի մուսան եմ:

Խոսքերը ձանձրացել են այս երկար նվնվոցից:

Ես նրանն եմ, ով դեռ չի գտել տողն իր փնտրված: Քանզի աշխարհում հորինվել են վաղուց տողերը բոլոր, ու դրանք երբեք չեն կարողացել պատմել իմ մասին: Քանզի աչքերիս մասին չի գրել Չարենցը, դատարկությանս՝ Սահյանը գուցե: Որովհետև ես վաղուց չունեմ իմ ձայնը, չունեմ իմ դեմքը:

Իմ լղոզված սենյակում ես մի քանի անգամ կորցրել եմ ինձ:

Ես մուսան եմ հենց այն պոետի, ով ինձնով ոգեշնչվում է ու գրում ուրիշի մասին: Ինձ հետ խոսելիս նա ափսոսում է, որ ուրիշը չի խաղում իր մազերի հետ, ուրիշը չի խմում գինին, ու ուրիշի շուրթերից չի հանում սիգարետը, որ ինքը ծխի: Ես նա եմ, ում աչքերի մեջ չկա ոչ մի բառ: Իմ աչքերում միայն կետեր են, անիմաստ կետեր… Իզուր ասված շատ երկար կետեր… Իսկ իմ պոետը լռում է նորից:

Ես նա եմ, ով ոգեշնչում է, քանզի ուրիշ ոչ մի բանի ընդունակ չէ… Ու սա իմ կյանքը չի: Ու ես այն մուսան եմ, ով ներշնչվում է պոետի լռությունից…

Ճաքած լուսաբաց

Գիշերվա չքնելը ոչինչ չարժի, եթե ընթացքում չեն մեռնում մտքերը: Լուսաբացից առաջ, երբ ծանրացած քայլերդ խոհանոց են տանում, դառը սուրճը թվում է միակ ճիշտ լուծումը: Իմ պատշգամբից չեն երևում աստղերը: Շուտով կլուսանա: Ու ես նորից չեմ հասցնի տեսնելը լիալուսինը: Քանզի իմ պատշգամբից լուսինն էլ չի երևում:

Սա մի մեծ ճահիճ է, որտեղ ամեն բան չորացել է ու ճահիճից արդեն հետք չի մնացել… Այստեղ ապրում էին նրանք, ովքեր իրենց համոզել էին, որ մարդ են.. ամենաիսկական մարդկանցից: Ու ապրում էին իրենց ճահիճներում ամենաիսկական գորտի պես: Ու կարծում էին, թե մարդիկ անպայման պետք է կանաչ լինեն, կվկվոցով կարծիք հայտնեն… Ու սկսում էին կակազել, երբ իմանում էին, որ աշխարհում գոյություն ունեն իսկական մարդիկ… ու իսկական գորտեր….

Բայց խուճապը շուտ էր անցնում… Չէ՞ որ իրենք իրենց համոզել էին, որ մարդ են… ամենաիսկական մարդկանցից…

…Սա լուսաբացն է, ու թվում է՝ կկոցած են աշխարհի բոլոր աչքերը: Գիշերվա խավարը ցրվում է սուրճիս կումերի հետ, ու ես զգում եմ օր լուսացնելու իմ կարողությունը: Ես այսօրն էլ գլորեցի: Պատուհանիս տակ նորից զարթնում են թռչունները, ու ես նորից սկսում եմ ատել սրանց լռեցնելու իմ անկարողությունը: Սրանք նորից թպրտում են: Պատեպատ խփվում: Ես վախերս կուլ եմ տալիս սուրճիս կումերի հետ ու երազում, որ աշխարհի բոլոր թռչունները թռչել չիմանան, որ սրանք մի օր ձանձրույթից սատկեն… Ու որ մեղքերիս թողություն տրվի…

Անցած տարի սրանցից մեկը սատկել էր պատուհանիս մոտ… Մի ամիս ես չնայեցի պատուհանից դուրս: Մի ամիս մահն իմ պատուհանի մոտ էր: Ամեն առավոտ ես գիտեի, որ դառը սուրճիս մեջ սատկած թռչունի հոգին է խեղդվում: Նա գալիս էր, բզկտում էր ու գնում, որ քարուքանդս նորից ծամծմվի օրվա դժոխքում: Որ հետ գա վաղը: Որ նորից ճնշի: Պարապ չմնա դատարկ այն տեղում, որ տուն եմ կոչել ու հավատացրել, որ լուսաբացին այստեղ չեն լսվում ձայները լացի, այլ տան պատերս են ծերությունից այդ տնքոցներ հանում… Երկար գիշերում գլուխս ծանր չի հանգստանում: Ու չի լուսանում: Օրը չի մեռնում: Անվերջ հոգեվարք:

Պատշգամբից դուրս կիսալույսն է քնած: Դանդաղ կուրանում են աշխարհի բոլոր աչքերը… Դանդաղ բթանում են բոլոր մտքերը: Դանդաղ վերջանում է սուրճս ու հուշում, որ անքնությանը միշտ հաջորդում է արևագալը: Ու լիալուսինը, որ չի երևում իմ պատշգամբից, կարող է նաև քառակուսի լինել…

Իմ լուսաբացը չի թվում այսօր մոգական մի բան: Ձեռքերս սառել են: Երևի չտաքանան: Մի քանի ժամից պետք է լուսանա: Անպայման կլուսանա… Ու առավոտը անպայման կգա:

Սա ճահիճ է: Եվ ես ապրում եմ այստեղ: Եվ ես գիտեմ, որ այստեղ ժամանակին գորտեր են ապրել… Եվ ես չգիտեմ՝ մարդ եմ իսկական, թե այն գորտերի ժառանգը կանաչ, ով նախանձում է թռչել իմացող, գիշերը քնող թևավորին այն, որ թպրտում է: Պատեպատ խփվում:

Գիշերվա չքնելը ոչինչ չարժի, եթե ցերեկը կկոցած աչքերը չեն սկսելու տեսնել…

Անդին 8,2017

Share

Կարծիքներ

կարծիք