Բանաստեղծություններ

Հեղինակ:

ani amseyan

 

***

Գնալիս

մի անձրևող ամպ դրեց ափերիս մեջ…

Չասաց`

Քանի՞ գարուն պիտի ծաղկեմ, որ գա…

 

***

Ամեն ինչ պարզ է,

Սե՛ր իմ:

Մենք կսողանք գրկից գիրկ`

մոռանալով շունչ առնել:

Մենք,

որ անմարմին էինք,

չենք գտնի հպումը

երբեք

եղունգներով մխրճված ոռնացող մարմիններում`

մոլորյալ, խեղճ, կորսված,

Սե՛ր իմ:

…Մինչդեռ տաքուկ անկողնում մարդիկ կապրեն թմրությամբ երանելի,

պարզությամբ, որը մերժեցինք,

հորինած հոգիներով մերժեցինք:

Կսողանք, այո,

և դա կլինի այն կյանքը, որը ընծայվեց մեզ:

Այսքանը:

Ահա և ողջը:

Եվ միակ բանը, որ կարող եմ խնդրել քեզնից`

մի լսիր ճիչերս

(դրանք ընդամենը քարերն են),

շարունակիր,

սե՛ր…

Իմ ճանապարհը

քո հետագիծն է:

 

***

Մի քանի ցեխոտ ոտնահետք

ձյան վրա,

Ահա

մեր ողջ շնորհակալությունը երկնքին:

 

***

Արցունքի զույգ կաթիլ`

երկու այտից հոսող,

խառնվում շուրթի վրա

և սիրտ չեն անում անգամ

իրար հետ խոսել:

 

***

Մոլորվեցի.

անձրևը ջնջել էր

ոտնահետքդ:

 

***

Քանի չկաս,

ինքնաթիռները միշտ էլ ընկնելու են,

երեխաներ են գետում խեղդվելու,

զինվորներ են գնալու` չգան,

հրաբուխներ են ծածկելու քաղաքներ,

և քաղցկեղը շարունակելու է ճյուղեր գցել աշխարհում:

Սովորույթի համաձայն`

ես խեղդելու եմ օրը լրահոսում

և վերջին եսամոլի նման շարունակելու եմ հավատալ,

որ եթե այստեղ` կողքիս լինեիր,

գուցե սիրո մասին էլ մի բան ասեր աշխարհը:

 

***

Անիմաստ թափառումներ

օտար քաղաքներում…

Մինչդեռ

այնքան պարզ է ամեն բան

աշխարհը տեսնելու համար`

երկու թափառող ձեռք միայն,

որ քոնն են,

փշաքաղ մարմնին իմ:

 

***

Դու ՆԱ ես,

և չկա աստվածաշունչ, որ տեղավորի քեզ իր մեջ:

Թե տաճարդ մտնեմ ու ծնկի եկած համբուրեմ քարերը հատակիդ,

չեմ հասնի քեզ:

Դու տիզերքն ես,

ու քեզնով պիտի վերջանար քաոսը:

Դու բանն ես,

և քեզնով պիտի խորշեմ ներսիս լռությունից:

Ասում են` պայթյունից ես,

բայց դրա մասին թող գիտնականները մտածեն…

Ես անգիր եմ անում քեզ,

որ երգեմ գիշերը…

«Գանձ մի դիզեք երկրի վրա»,- ասում էր նա,

բայց ահա դիզվում ես դու,

և չի գայթակղում դրախտը:

Հանձնված ափերիդ`

մանանեխի հատիկի չափ հավատն եմ:

Ես հիշում եմ քայլերդ փողոցում,

և խնկամանն իզուր է տարուբերվում:

Ես հիշում եմ ձայնդ,

և գարունը կորցնում է գույնը,

և արևը չէր, որ այդքան տաք էր:

Մի՛ նստիր կողքիս ու մի՛ ծիծաղիր,

Աստծո մասին նման բան գրված չէ,

թող գթասրտությունդ լինի անձրևը,

և բերքիս համար քեզ աղոթեմ.

Ու ներիր մեղքերս,

որովհետև

հետո ինձ այս մեղքիս համար

չեն ներելու:

 

***

այս գիշեր հիշեցի.

ընկերներիցս մեկն ասում էր,

որ ականջը երեխա է արգանդի մեջ,

ուզեցի հավատալ, և ծերացող լուսնի տակ

քո ձայնից մի քաղաք ծնվեց…

 

***

Բառերի հեղեղում

Երազանք Լռության մասին

 

Մենք

ամեն ինչի մասին խոսում էինք`

քաղաքականության,

արվեստի,

գրքերի,

տնտեսության,

մահվան,

երիտասարդության,

կենդանիների,

ցավի,

եղանակի,

իրավաբանության,

Եվրոպայի…

 

մենք

մի բանի մասին էինք լռում.

սիրո…

 

***

Ավերակ էի երազում տեսնել հեռանալուցդ հետո

և չէի հասկանում իմաստը բառի.

քանդուքարափ քաղաքն իմ մեջ,

արմատախիլ ծառերը,

կոտրված երկինքը,

անտուն թռչունները

և անվերջանալի փոթորիկն այս

քո աչքերի գույնն ունեն…

…ամեն ինչ ճիշտ էր:

 

***

 

Անձրև

Հաջորդ անգամ,

երբ զրուցես Աստծո հետ,

չմոռանաս թաշկինակդ թողնել մոտը…

 

***

Միայն դատարկությունն է,

որ վերջ չունի…

Անգամ քո մայրամուտը տեսա ես իմ ափից…

բան, որին չէի հավատում, բայց եղավ,

ու բարի էր

Մահս…

 

***

Դու զսպում ես, որ չթրջես երջանկության այս կատարյալ ցամաքը,

հրապարակը` դատարկությունից սարսափած ու անուժ,

հրապարակը հրավառությունների:

Ամբիոններից երջանկություն են բաժանում.

պիտի ձեռքդ մեկնես:

Այստեղ միշտ հարմար է ոչնչի հետ ժամադրվելը

ճիշտ ժամի տակ ցանկացած օր ու պահի:

Անընդհատ կրկնվող մարդկանցով ու դեմքերով,

հորանջող դատարկությամբ,

ձմեռները` Ձմեռ պապ — Ձյունանուշներով լցված

այնքան շատ, որ եթե չես ուզում վախենալ,

պիտի ծիծաղես`

ամառները արհեստական ծաղիկներով,

լույսերով ու երգերով,

որոնց երբեմն-երբեմն կարող ես վաճառվել և միամտաբար երջանիկ զգալ:

Միտինգավորների երթերով,

բողոքողների անհույս հույսերով,

չբողոքողների հուսահատ անտարբերությամբ,

դու կանգնած ես մենակ,

որովհետև դու հենց մենությունն ես քո մեջ աղմկող բոլոր երջանիկ մարդկանց,

որոնցով լցված է ինքն իրեն անծանոթ

էս սիրուն քաղաքը:

 

***

Պատից այն կողմ ես ճանաչում եմ ձայնդ:

Մենության այս պարիսպը Իթակեն չէ, որ գրկել է:

Մեր ժամանակները վազում են, սե՛ր իմ,

դու չես հասցնում աչք թարթել:

Ինձ հուսահատությունն է լափում:

Մենք այն մարդիկ չենք, որ քսան տարի սպասում էին:

Սերն ինքն իրեն չճանաչող ուրվական է:

Համր եմ ահա,

և չծնված երգ է մաշում հոգիս:

Հազար Տելեմաքոսներով ես հղի եմ,

բայց երկունքի համար սիրտ չկա:

Եվ լույսը մարում է ավելի արագ,

քան կհասցնեմ բացել պատուհանս,

որ գաս,

մեռնես քո տանը,

մոլորյալ ճամփորդ իմ:

 

…«, քո կյանքի ժամերը«,…

……………………………………

…«,կնճիռների հարթեցում«,…

օրինաչափությունների քաղա՛ք իմ,

ցուցապաստառներդ երկու կողմ ունեն

 

***

կյանքը` անկառավարելի հրեշն այդ,

ամեն առավոտ ճզմում է ատամի տակ

երեխային,

որ տեսա երազում

 

***

Հողդ երկունքի մեջ`

դու ցավ չէիր զգում:

Տանջանքն ինձ բաժին հասավ.

քո ճեղքումը,

իմ ճիչն առաջին,

սերմս քո մեջ,

կյանքս քեզնից դուրս-

այս էր գարունը:

 

***

Բանաստեղծություն`

հաբեր` քնելու գիշերը,

կուլ գնացող, լեղի-լեղի:

Մնացածը ստեր են քո մասին:

 

***

Վայրէջքը գնալով ավելի ցավոտ է դառնում ամեն անգամ,

դու` գնալով ավելի հեռու,

ճանապարհը` ավելի երկար,

և հույսը միակն է, որ

բարակում, կարճանում, փոքրանում է

և մեծն է ամենքից:

 

***

 

ես մոռացել եմ` ինչ բույր ունի աշխարհը,

որը դու չես,

իմ բոլոր ջանքերը անիմաստ են դուրս գալիս:

ես հանձնվում եմ:

իզուր էր քեզ թաղելը նախորդ տարվա մեջ

կամ կյանքում նախորդ:

իզուր էր ջանքը կորցնելու քեզ թմրության մեջ գինու:

իզուր էր հավատալը, որ կթափվես աշնան տերևների հետ

կամ կգոլորշինաս ամռանը:

պետք չէր հույս դնել բացվող օրվա վրա

և պետք չէր աղոոթել քեզ ազատվելու քեզնից:

պետք չէր, չօգնեց, անզոր էր աղմուկը:

ինչքան խլանամ, այդքան կլսեմ քեզ:

դու ամենուր ես:

մի անգամ նամակում գրեցի, որ մանկությունից հետո ամենասիրուն բանն ես: սխալվել էի.

դու հենց մանկությունս ես,

դու իմ տուն տանող ճամփան ես

և տունն ես,

և ես-ն ես, որ տուն է գնում

 

***

ո՞վ է արարիչը, եթե դու արարված ես:

սրբապատկերի շրջանակի մեջ քեզ դրեցի և կախեցի պատից հոգուս եկեղեցու, այնքան բարձր, որ ճկվեցի նայելիս քեզ,

որ արցունքներս ոտքերդ թռչելու համար վեր հոսեցին,

որ բառը ճախրի,

որ տաճարս անսասան լինի,

որ չոքելու կետ ունենամ,

պատ` կծկվելու տակը և քար` բարձ շինելու ինձ:

հիմա, երբ տաճարս փուլ եկավ,

ո՞վ է արարիչը, ասա՛,

որի առաջ ներում պիտի հայցեմ

 

***

Ես չեմ ուզում, որ լինի բանաստեղծությունն այս,

և՛ ծովը` նրա մեջ,

և՛ նավը` կետ դարձող այդ ծովում,

և՛ իմ ճիչը` անիմաստ:

 

***

 

Ցավը ուժեղ էր,

ցավը հերոս էր:

Ցավի մասին անվերջ կարելի էր խոսել.

և՛ հոտ,

և՛ ձայն,

և՛ գույն…

ամենն ուներ:

Ե՛վ սեր,

որ կապել էր ձեզ:

Միայն…

վերջ

չուներ:

 

Անդին 6, 2017

Share

Կարծիքներ

կարծիք