Գնդակ… Փշրանքներ… Գույներ… ու Էլի…

12310662_962133260512233_4438111197464042488_n-e1457603350137

«…Ձեր տան բանալին

բարձրանալիս գցեցիք ա՜յ էնտեղ,

վերցրեք,- բանալին ինձ

փոխանցելով՝ ցույց է տալիս

սանդուղքները,

որոնցով բարձրանում էի տուն»:

 

 

…Գիշեր է… Ցերեկից շատ եմ սիրում գիշերը: Չգիտեմ… երևի, որ շատ բան չի երևում մթան մեջ, դրա համա՞ր: Երևի: Կամ էլ ուղղակի ցերեկվա գույներից սիրուն են ու անկեղծ գիշերվա գույները… լիարժեք լուսնագույն, կիսալուսնագույն, բաց ու մուգ լուսնագույն… ու… գորշ լուսնագույն…

Մենակ եմ ապրում: Ունեմ գեղեցիկ կահավորված փոքրիկ բնակարան, ունեմ լավ վարձատրվող աշխատանք, կայացած ընկերական շրջապատ…

Գիշեր է: Տանն եմ: Նորից մենակ եմ… հերթական օրերիս պես: Շրջում եմ փակ պատշգամբիս երկայնքով: Վարագույրներ չկան պատուհաններին: Չունեմ պարզապես: Չեմ էլ ցանկացել երբևէ ունենալ: Չեմ ցանկացել փակի տակ դնել աչքերիս ազատությունը: Մտածել եմ, թող նայեն դուրս, երբ ցանկանան… Երբ անցնելիս լինեմ այդ կողմով: Ձախ պատի տակ դրված աշխատասեղանիս դարակից հանում եմ երկու գույն ակրիլ՝ դեղին ու կապույտ: Բացում եմ տուփերն ու սկսում շնչել ներկերի գայթակղիչ հոտը:

Հո՞տը… երևի հոտը…

Մատներս մտցնում եմ ու խառնում: Թանձր են, փափուկ, հարմարվող… սկսում եմ ներկոտ մատներս քսել դռների ապակիներին: Փայտե եզրերին թղթեր եմ կպցնում, որ չներկոտեմ: Չորս դուռ ունեմ՝ ննջարանի, հյուրասենյակի, խոհանոցի և զուգարանի: Հարթ չեն ապակիները: Չեմ հասկանում՝ խորդուբորդ են, թե… պարզապես մատներիս ծայրերն են կոշտացել: Մատներս առաջ հրելով կարողանում են անցկացնել ապակու միջով ու հայտնվել հակառակ կողմում: Գլուխս շրջում եմ դռան հետևը ու նկատում ինքս ինձ այնտեղ: Վախենո՞ւմ եմ… թե՞… զարմանում… չգիտեմ: Ուսերս եմ վեր բարձրացնում զարմանքից ու ներքին շրթունքս քիչ ներս հավաքում:

…Իրակա՞ն եմ…

…Կարծես… թե իրական չեմ…

Ձեռքս հետ եմ քաշում ապակու միջով ու… սեղանին դրված վրձինը ձեռքս առնում: Վրձինների մեջ էլ կան կոշտ, փափուկ, երկար, կարճ, հաստ, բարակ… ինչպես մարդկանց մեջ են լինում… Սկսում եմ ձեռքիս վրձնի մազիկները հաշվել… մեկ, երկու, երեք, չորս… Ու հանկարծ պատկերացնում եմ, թե մարդկանց եմ հաշվում մազիկների փոխարեն, ու զարմանում նորից, թե ինչպե՞ս եմ կարողանում այդքան շատ մարդ պահել… ձեռքումս: Թերթում եմ ասես նրանց գլուխները, որոնք ի պատասխան ինձ ժպտում են բարի հայացքով ու, գլուխները կախելով, տեղը զիջում հաջորդին…

…Հաջորդ մազին…

Առաջինը բացել եմ դեղին գույնը: Այն այնքան թարմ ու երիտասարդ է, պարզ ու նվիրվող, առույգ ու ցանկալի, գունավոր… որ… որ սկսում եմ, շոյել այն, ժպտալ նրան, կպցնել այտիս… փայլում են աչքերս…

Սիրահարվեցի՞… ի՞նչ է…

Սիրահարվեցի գույնի՞ն… երևի…

Վրձինն ագահորեն թաթախում եմ իրեն ձգող դեղինի մեջ: Կարծես հոգիս վրձնի մեջ մտած լինի ու վայելելով իր խելահեղ պտույտները տուփում՝ շնորհակալություն հայտնելիս լինի նման հնարավորություն ընձեռելու համար: Մի կողմ եմ դնում ներկոտված վրձինն ու մատներիս ծայրերով նորից մտնում ներկով լի ամանը… Շարժում եմ մատներս… լողում են… լողում են մեկը մյուսին չխանգարելով: Եղունգներիս տակից մաշկիս տակն է անցնում ներկն ու թափանցում մինչև երակներս: Ներկոտված մատներս հանելով ամանից՝ շրջում եմ ձեռքերս… սկսում եմ ջերմ ժպտալ՝ նայելով երակներիս տակով հոսող մեղմ դեղինին… Արյունս փոխվել է դեղինի՞…

Թակում են դուռը: Վերադառնում եմ իրականություն: Վազում եմ միջանցք:

«…Ո՞վ է:

…Քուրիկ… սոված եմ, ուտելու բան կտա՞ս:

…Քանի՞ տարեկան ես,- առանց դուռը բանալու հարցնում եմ ես:

…Տասնմեկ:

…Հիմա զբաղված եմ… չեմ կարող բանալ դուռը… ձեռքերս ներկոտ են…

…Կսպասեմ…»:

Չեմ պատասխանում: Սակայն շտապում եմ լոգարան: Բացում եմ ծորակը… ու… ու սկսում ձեռքերս տրորելով մատներիցս հեռացնել ներկը: Անմիջապես ընկերանում է ջրի հետ ու անհետանում խողովակների միջով: Նայում եմ ձեռքերիս… մաքուր են, սպիտակ: Սկսում եմ խաղալ ջրի հետ, ափերիս մեջ առնելով մի մեծ հոսք՝ օդ եմ ցփնում: Ջրի ցանկալի կաթիլները տաքացած դեմքիս թափվելով՝ ստիպում են ինձ հիշել դռան մոտ սպասող քաղցած երեխային: Լայն-լայն քայլեր անելով հասնում եմ դռանը: Ուժեղ չրխկոցով բացում եմ այն ու… կանգնում լուռ: Չկա տղան: Նայում եմ ձեռքիս կապած ժամացույցին՝ փորձելով հասկանալ, թե որքա՞ն ժամանակ եմ մնացել լոգարանում: Հինգ րոպե… տասը րոպե… տասնհինգ րոպե… չգիտեմ… «Ուշացա, չհիշեցի… նրա քաղցը… նրա օգնություն խնդրող աչքերի գույնն ու իրական ժպիտը: Հա, հա… իրական, շոշափելի, լայն ու թափանցիկ ժպիտը, երևի»,- մտածում եմ ինքս ինձ՝ դռան մոտ կանգնած: Առաջ եմ գնում: Սկսում եմ հարևանների դռներին մոտենալ ու ականջ դնել, թե արդյոք այնտեղ չէ՞ քաղցած երեխան: Մոտենում եմ իմ տանից դեպի աջ գտնվող դռանը: Ականջ դնելով՝ հենվում եմ ամբողջ մարմնով ու…

…Ու… հայտնվում եմ դռան հակառակ կողմում՝ ինձ բոլորովին անծանոթ հարևանի տանը: Շփոթվում եմ: Նիհարած լեզվով շուրթերս եմ թաց անում: Մի անկյուն եմ քաշվում: Աղմուկ է լսվում ներսի սենյակից: Փորձում եմ հասկանալ խոսակցության նյութը… Ապարդյուն: Քայլերս մոտեցնում են ինձ սենյակի դռանը… ու հանկարծ…

Ճըը՜ռռռռ…

Չորացած տախտակներով նախանձ հատակը մատնում է ինձ: Դեպի ինձ եկող ոտնաձայններ եմ լսում: Չգիտեմ որտեղ թաքնվեմ: Շուրջս եմ նայում աչքերս չռած: Հետ-հետ եմ գնում: Պատրաստվում եմ բացատրել, թե ինչո՞ւ և ինչպե՞ս հայտնվեցի էստեղ… (Եթե կարողանամ, իհարկե) մեջքս սեղմում եմ սառը պատին ու ինչքան հնարավոր է փորձում եմ այն հետ հրել… չգիտես ինչու…

Չգիտես ինչո՞ւ…

Ու հայտնվում եմ հարևան տան լոգարանում: Փրկվում եմ հիմար դրության մեջ հայտնվելուց: Փրկվում եմ հեշտ ու հիմար կերպով: Սկսում եմ ցածրաձայն ծիծաղել ու անմիջապես փակում եմ բերանս՝ հիշելով, որ լրիվ օտար տեղ եմ: Սկսում եմ շոշափել այն պատը, որի միջով անցա և հայտվեցի այստեղ…

…ամուր է, իրական է, փափուկ չէ ու ոչ էլ թափանցիկ:

Նորից զարմանում եմ ու ոչինչ չկարողանալով հասկանալ՝ սկսում եմ դեմքս տրորել: Մոտենում եմ ծորակին, բացում եմ այն շատ զգուշորեն, այնպես, որ շատ դանդաղ հոսի, առանց աղմուկի: Ջուր եմ ցփնում դեմքիս: Հովանում է վառվող դեմքս, շնորհակալություն է հայտնում ինձ՝ գրկելով թմբլիկ այտերս ու փաթաթվելով կլոր գլխիս:

«Հիմա՞ որտեղ եմ տեսնես: Ո՞ր հարևանի… տանն եմ հայտնվել: Տեսնես ովքե՞ր են այս տանն ապրում: Ծերեր են, թե երիտասարդներ, իսկ գուցե… էստեղ է այն փոքրիկը…»,- մտածում եմ նորից ինքս ինձ:

Մոտենում են դռանը, սակայն ոչ մի ձայն չի լսվում: Մարդ չկա հավանաբար այստեղ: Դատարկ է տունը: «Բախտս բերեց այս անգամ»,- մտածում եմ: Փոքրիկ ճեղք անելով՝ (արդեն հնությունից խոնավության հոտ ձեռք բերած դուռը) գլուխս անցկացնում եմ: Աչքերս աջ ու ձախ անելով՝ հետախուզական աշխատանք եմ տանում: Ոչ ոք, ոչ մի ձայն, ոչ մի շնչող հույս… չկա: Բացում եմ դուռն ամբողջությամբ: Քայլում եմ առաջ: Գեղեցիկ տուն է, մաքուր, խնամված, ապրած… Նեղլիկ միջանցքից մտնում եմ խոհանոց: Խոհանոցում կան կեղտոտ բաժակներ, ու սեղանին կա հացի փշրանքներ և ջեմով լի մի բանկա: Չորացած կոկորդովս կուլ տվեցի բերանիս հատակում հավաքված թուքն ու մոտեցա սեղանին: Քաղցա՞ծ եմ, ի՞նչ է:

Երևի…

Վերցնում եմ ջեմով բանկայի մեջ խրված գդալն ու մի մեծ գդալ ջեմ կուլ տալիս…

Դեղձի է… համեղ… քաղցր…

Սեղանին եմ գցում գդալն ու մաքրում բերանս: Ամաչում եմ, կախում եմ գլուխս… … քաղցած երեխան… անծանոթ հարևաններն ու նրանց տները… Անտարբերությունս…

Քայլեցի դեպի հյուրասենյակ ու հենց ուզում էի նստել գեղեցիկ ծաղկազարդ ծածկոցով փաթաթված բազմոցին՝ լսվեց դռան կողպեքի ձայնը: Չըրըխկ… Եկան… Շփոթմունքից և նորից բացատրություն տալու վախից ու հուզմունքից դեմքս նորից սկսեց ջրի կարոտ հողի պես ճաքճքել… Հետ-հետ գնացի ու մեջքով ամուր սեղմվեցի պատին…

…Նորից փրկվեցի…

 

Փրկվում եմ հեշտ ու հիմար կերպով:

Հայտնվեցի հերթական հարևան տանը: Ու արդեն այս անգամ էլ շատ չզարմացա, թե ինչպես կարողացա այդպիսի հնարք անել: Սակայն համոզվելու համար նորից շոշափեցի պատը…

… ամուր է, իրական է, փափուկ չէ ու ոչ էլ թափանցիկ:

Բայց անցել եմ միջով, կարողացել եմ: Մի մեծ սենյակում եմ: Խաղալիքներ կան հատակին, հացի փշրանքներ: Անկյունում դրված է մի հին կիսակոտրած մահճակալ: Մոտենում եմ, հավանաբար երեխա է էստեղ քնողը, մանկական անկողին է ու հեքիաթի մի հին, պատռված գիրք: Դիմացի պատի երկայնքով բազմոց է՝ բացված վիճակում ու երկու կողքերին հնամաշ բազկաթոռներ: Բազմոցի դիմաց կա մի շատ փոքրիկ սեղան… դատարկ, մերկ: Ու էլ ոչինչ չկա. հին պատեր են, առաստաղին տանիքից ջուր քաշած հետքեր կան, որոնց նայելով նմանեցնում եմ կենդանիների պատկերների: (Մանուկ հասակից մնացած սովորություն է): Անցնում եմ երկար ու նեղ միջանցքով: Մութ է: Չկան պատերից կախված նկարներ, չկան դռներ, պատուհաններ, որոնք դեպի հարևան սենյակ տանեն: Փայտե հատակի տանջված տախտակներից խեղճության ու միայնության հոտ եմ առնում: Հասա միջանցքի վերջը: Դիմացս դեպի վեր է բարձրանում մուտքի հաստ ու չաղ, երկփեղկանի դուռը: Աջ անկյունում դրված է կոշկաման: Դատարկ, լքված, աղքատ ու տխուր կերպարով կոշկաման: Ձախ անկյունում կա գնդակ, կլոր գնդակ՝ ցեխոտ, սակայն նոր: Հավանաբար միակ իրը այս տան, որը նոր է: Ձեռքս տարա դեպի բռնակը: Փակ չէ…

Փակ չէ՞…

Այո… փակ չէ…

Զարմացած հետ եմ շրջվում, փորձում եմ համոզվել, որ իսկապես տանը մարդ չկա և… այդ դեպքում ինչո՞ւ կողպված չէ տան դուռը: Մաքրում եմ քթիս տակ գոյացած քրտինքի հատիկներն ու բռնում ծերացած բռնակը: Բացում եմ… Գտնվում եմ անմիջապես դիմացիս հարևանի տանը: Ծարավ եմ զգում: Սկսում եմ արագ շնչել, խորը շունչ եմ քաշում՝ փորձելով թթվածնի ծավալից օգտվելով հասկանալ շոշափելիության ու զարմանքիս ծայրերի իրականությունը: Առանց չորս կողմ նայելու վազում եմ ուղիղ դեպի բնակարանս: Փակ է դուռը…

Փա՞կ է…

Այո… փակ է…

…իհարկե փակ է, քանի որ դռնով չեմ դուրս եկել, այլ… անցել եմ պատերի միջով: Ու հիշելով այդ տարօրինակ կարողությանս մասին՝ ամբողջ մարմնով սեղմվում եմ դռանը ու… չեմ կարողանում անցնել: Փորձում եմ էլ ավելի ուժեղ հրել, բայց ապարդյուն, ոչ դուռն է տեղից շարժվում, ոչ էլ ես եմ կարողանում տեղիցս շարժվել: Ոչինչ չհասկանալով կատարվածից՝ ուսերս եմ վեր բարձրացնում ու ձեռքերով փակում դեմքս: Փռշտոց եմ լսում թիկունքումս: Դանդաղ շրջվում եմ: Երեխան է, քաղցած երեխան, ով ուտելիք էր խնդրում: Ինձ է պարզում բնակարանիս բանալին իր փոքրիկ, նիհարիկ ու կեղտոտ ձեռքերով:

«…Ձեր տան բանալին

բարձրանալուց գցեցիք ա՜յ էնտեղ,

վերցրեք,- բանալին ինձ

փոխանցելով՝ ցույց է տալիս

սանդուղքները,

որոնցով բարձրանում էի տուն»:

 

 

Անդին 6, 2016

Share

Կարծիքներ

կարծիք