Պատմվածքներ

12953150_1174532162591900_73692553_o

Այդ օրը

Այդ օրը սովորականի պես խավարը գրկած պառկել էի հատակին: Լռության մեջ անէացել էի, երբ հանկարծ անակնկալի եկա ինչ-որ ձայնից:

-Ի՞նչ ես անում այստեղ:

Աչքերս անտարբեր բացելով նայեցի վեր:

Փորձեցի գլուխս բարձրացնել, որ տեսնեմ անդորրս խանգարողին: Հազիվ էի մի փոքր ձգվել, երբ զգացի, որ ուժերս չեն բավարարում, ու նորից պառկեցի:

Անտարբերությամբ ասացի.

-Դու ինձ խանգարում ես, գնա:

-Վեր կաց, միասին ենք գնալու:

Խավարի մեջ ոչինչ չէի տեսնում, միայն լսում էի անծանոթի ձայնը, ու արդեն կամաց-կամաց հետաքրքրություն էր ծագում, թե ով կարող է լինել այդ օտարականը: Որոշեցի վեր կենալ. արմունկներիս վրա հենվելով ջանացի բարձրանալ, բայց անօգուտ էր:

-Իսկ ինձ թվում էր, թե ուզածս պահին վեր կկենամ ու կքայլեմ,- ասացի ես:

-Պետք էր ժամանակին վեր կենալ,- հեգնանքով պատասխանեց անծանոթը:

Այդ իսկ պահին զգացի, թե ինչպես թիկունքից ինձ բռնած բարձրացնում է վեր: Հետո ձեռքս բռնելով շշնջաց.

-Հետևիր ինձ… և շտապիր՝ պիտի հասցնենք…

Ո՞ւր էինք գնալու կամ ինչի՞ց պիտի չուշանայինք… հարցեր էին, որ չուղղեցի անծանոթին ու առանց երկար-բարակ մտածելու գնացի նրա ետևից: Հենց սկսեցինք քայլել, միանգամից հայտնվեցինք լուսավոր ու պայծառ մի վայրում: Աչքերս անսպասելի լույսից կկոցելով՝ վերջապես կարողացա լայն բանալ և նայել շուրջս. համատարած լույս, ճեփ-ճերմակ պատեր և ուրիշ ոչինչ: Իսկ դիմացս կանգնած էր սևազգեստ անծանոթը. դեմքն էլ էր ամբողջովին ծածկված սև շորով:

-Ո՞վ ես դու,- զարմացած վերջապես հարցրի ես օտարականին:

-Կիմանաս…,- խորհրդավոր ձայնով պատասխանեց նա ու շարունակեց,- նայիր աջ կողմ, տեսնո՞ւմ ես՝ պատի վրա մի քանի փոքրիկ անցք կա:

Ես, մոտենալով պատին, չորս փոքրիկ անցք նկատեցի, որոնցից յուրաքանչյուրի կողքը մեկական բանալի էր կախված՝ սպիտակ, սև, մանուշակագույն ու կարմիր:

-Ընտրիր բանալիներից մեկնումեկը և բացիր համապատասխան գաղտնի դուռը,- հանգիստ ձայնով ասաց անծանոթը:

Ես հետաքրքրությամբ նայեցի բանալիներին ու առանց տատանվելու, միանգամից վերցրի մանուշակագույնը:

-Այդպես էլ գիտեի,- ասաց անծանոթն ու ավելացրեց,- կարող ես բանալ դուռը:

Կարծես կախարդված լինեի, առանց հարցեր տալու պտտեցի բանալին, ու պատի մեջ թաքնված դուռը բացվեց:

-Մտնենք ներս,- ուրախ տոնով ասաց օտարականը ու, մինչ ես ապշած նայում էի բացված դռանը, բռնելով թևիցս ներս տարավ ինձ: Մենք հայտնվեցինք մանուշակագույն պատերով սենյակում, որտեղ կենտրոնում դրված սեղանի մոտ նստած էր մի տղա: Նա գլխահակ ինչ-որ բան էր գծում թղթի վրա. այնքան էր տարված իր աշխատանքով, որ նույնիսկ չնկատեց մեզ:

-Գիտե՞ս թե ինչ է անում այս տղան,- կամացուկ շշնջաց սևազգեստ անծանոթը:

-Ի՞նչ,- հետաքրքրությամբ հարցրի ես:

-Նկարում է… քո երազներն է նկարում, որ մի օր իրականություն դարձնի… բայց…

-Ի՞նչ,- մի քիչ վախեցած ասացի ես:

-Դու պետք է օգնես նրան… շատ բան հենց քեզնից է կախված…

-Ի՞նչ պետք է անեմ:

-Ուղղակի անկեղծորեն հավատաս այն ամենին, ինչի մասին երազում ես, հասկանո՞ւմ ես, անկեղծորեն… այդկերպ կօգնես նրան: Եվ, իհարկե, պիտի սպասես… նա կնկարի բոլոր երազներդ ու մի օր կգա:

-Իսկ ե՞րբ,- անհամբերությամբ հարցրի ես:

-Ճիշտ ժամանակին,- շշնջաց սևազգեստը,- իսկ հիմա ժամանակն է, որ դուրս գանք սենյակից, հանկարծ չնկատի մեզ:

Ես մի անգամ էլ նայեցի տղային (դեմքն այդպես էլ չտեսա, ամբողջ ժամանակ գլխահակ նկարում էր), հետո երազկոտ հայացքս ուղղեցի նրա կողքին թափթփված թղթերի կույտին… Դժվարությամբ ստիպեցի ոտքերիս դուրս գալ սենյակից… Այո, ոտքերիս ստիպեցի, բայց Ես մնացի այնտեղ՝ թղթերի կույտի մեջ թաքնված…

-Իսկ հիմա ընտրիր մեկ այլ բանալի,- ասաց ինձ անծանոթը, երբ մենք կրկին հայտնվեցինք լուսավոր սենյակում:

Այս անգամ վերցրի սև բանալին: Դուռը բացելով՝ մենք մտանք մի շատ ցուրտ սենյակ: Թույլ լուսավորության ներքո նկատեցի մի բազկաթոռ: Մի փոքր մոտենալով տեսա այնտեղ նստած ծեր կնոջը: Կնճիռներով պատված դեմքը տխուր էր ու վշտով լի, իսկ աչքերում միայնությունն էր ծվարել: Սևազգեստ ուղեկիցս ինձ մի կողմ տարավ ու շշնջաց ականջիս.

-Զգույշ, չաղմկես, դու կարող ես խաթարել նրա միայնությունն ու արդյունքում բաց թողնել ամենակարևորը…

Ես լուռ կանգնեցի ուղեկցիս կողքին: Տարեց կինը մի քանի րոպե անշարժ ու լուռ նստելուց հետո սկսեց ինքն իրեն խոսել: Ինքն իր զրուցակիցն էր դարձել: Ժպտում էր, ծիծաղում, տխրում, հուսահատ հոգոց հանում… Հանկարծ արցունքները գլորվեցին բարի ու ներողամտությամբ լի աչքերից ու ընկան դողացող ձեռքերին: Նա դեռ շարունակում էր խոսել, կարծես Մեկը լուռ լսում էր իրեն. սենյակի անկյուններից մեկում միջահասակ տիկնիկ էր դրված՝ կապույտ, վառվռուն աչքերով ու բարի ժպիտով մի անշունչ տիկնիկ: Հանկարծ կինը վեր կացավ, մոտեցավ տիկնիկին ու դողացող ձեռքերով բռնելով գլուխը՝ կարոտով համբուրեց անշունչ տիկնիկի այտը… Պատասխանը անտարբերությունն էր, ինչից կարոտն ավելի ուժգնացավ, իսկ կսկիծն էլ ավելի այրեց… Ծերությո՞ւնն էր մեղավոր, թե՞ միայնությունը… իսկ գուցե շնչավորների անշունչ անտարբերությո՞ւնը… Տարեց կինը վերադարձավ իր տեղն ու շարունակեց զրուցել…

-Եվ այսպես ամեն օր,- ցավով նկատեց անծանոթը և շրջվեց իմ կողմը:

Ես չդիմացա… արցունքներս խեղդելով դուրս վազեցի ու նորից հայտնվեցի լուսավոր սենյակում: Երկար ժամանակ չէի համարձակվում գլուխս բարձրացնել, մինչև որ անծանոթն ասաց.

-Եկ, կարմիր բանալին վերցրու: Շտապիր, ժամանակը չի սպասում:

Ես, մաքրելով արցունքներս, առանց նայելու անծանոթի կողմը, մեքենայաբար բացեցի համապատասխան դուռը: Մենք հայտնվեցինք բազմամարդ վայրում. աղմուկ, փոշի, խառնաշփոթ:

-Նախ նայիր այս կողմ,- ասաց ինձ անծանոթը՝ ցույց տալով հատակին նստած մի փոքրիկ երեխայի, որը միայնակ խաղում էր փայտե տիկնիկով: Գիտե՞ս, այս երեխան ոչ ոքի չի պատկանում, նա մենակ է այս մեծ աշխարհում, այսքան փոքրիկ ու այսքա՜ն մենակ… Ի՞նչ ես կարծում, նա երբևէ կկարողանա՞ մոռանալ իր միայնությունը, նույնիսկ այն դեպքում, երբ ունենա իր սեփական ընտանիքը, իր սեփական երեխաները, նույնիսկ այդ դեպքում նա կկարողանա՞ մոռանալ իր փոքրիկ ու փխրուն ուսերի համար այսքա՜ն ծանր միայնությունը… Իսկ հիմա նայիր այս կորամեջք տատիկին, նայիր այտուցված կոպերին, տես, թե ինչքա՜ն վիշտ կա դեմքին… Իսկ գիտե՞ս, թե հիմա ինչ է անում այստեղ նստած. սպասում է… սպասում է, որ ճաշի ժամը մոտենա: Կարծում ես թոռների, հարսների ու զավակների հե՞տ է ճաշելու, չէ, սխալվում ես. նրանք առանց իրեն են ճաշելու, իսկ ահա ինքը պիտի իր նման լքված ծերերի հետ ընդհանուր ճաշարանում որևէ բան ուտի… որևէ բան՝ առանց ընտանեկան ջերմության ու մտերիմների ժպիտի… սպասում է, սպասում է միայնակ… Հիմա նայիր այն տղամարդուն, որ պառկած է փողոցում, ահա, այն պատի տակ… Տեսնո՞ւմ ես՝ ինչպես են մարդիկ զզվանքով ու արհամարհանքով նայում ու անցնում գարշահոտ այդ հարբեցողի կողքով: Ո՛ւմ ինչ, թե նա մի ժամանակ իրենց պես մարդ է եղել, ո՛ւմ ինչ, թե նա էլ մի ժամանակ երազանքներ է ունեցել, որ փշրվելով՝ փլատակների տակ ճզմել են իրեն… ո՛ւմ ինչ… Իսկ հիմա նայիր այս կողմ՝ վառարանի մոտ նստած այս կնոջն ու տղամարդուն: Ճանաչեցի՞ր: Գուցե հիշե՞ս, թե երբ ես վերջին անգամ գրկել նրանց, համբուրել ու ասել, որ սիրում ես…

Անծանոթը լռեց, իսկ ես, որ հուզմունքից սկսել էի դժվարությամբ շնչել, հանկարծ գոչեցի.

-Խնդրում եմ, միշտ կողքիս մնա,- արցունքոտ աչքերով նայեցի անծանոթին ու նետվեցի դեպի նա, որ գրկեմ: Սակայն հենց նույն պահին էլ նա աներևութացավ… հօդս ցնդեց… Ձեռքերս օդում պարզած մնացին… Մի պահ ինձ այնքա՜ն լքված ու միայնակ զգացի, բայց հանկարծ հիշեցի՝ սպիտակ բանալին. ես դեռ չէի օգտագործել այն: Անմիջապես վերցնելով՝ բացեցի դուռն ու ներս նետվեցի: Հավատում էի, որ այնտեղ կգտնեմ անծանոթին… Բայց սենյակը դատարկ էր, միայն առաստաղից երկար թելով կախված մի դատարկ տուփ էր գնում-գալիս:

«Ես գիտեմ, այնտեղ ինչ-որ բան կա ինձ համար»,- մտածեցի ես ու անհամբերությամբ վերցնելով տուփը՝ բացեցի.

«Երբեք մի մոռացիր Այս օրը: Մի մոռացիր մարդկանց, որ տեսար: Հիշիր, նրանց նման միլիոնավորները կան ու դեռ կլինեն: Իսկ դու օգնիր նրանցից թեկուզ մեկին… Ամեն անգամ, երբ դժվարության հանդիպես, երբ բախտդ անիծես, հիշիր Այս օրը, հիշիր, որ քեզանից առավել դժբախտ ու միայնակ մարդիկ կան… Գուցե օգնե՞ս նրանցից թեկուզ մեկին… Իսկ երազնե՞րդ, երազներդ կիրականանան, միայն թե հավատա, անկեղծորեն հավատա: Ուզում էիր իմնալ, թե ով եմ ես, մի՞թե գլխի չես ընկնում… Գուցե դու ինձ այլ կե՞րպ անվանես, իսկ ես ինձ կտամ Խիղճ անունը»:

 

 

 

 

 

 

Մեղավորը

 

-Հոգնեցի,- բահը մի կողմ գցելով ու ճակատիս քրտինքը սրբելով ասացի ես ու հետո, շրջվելով ետ, նայեցի գերեզմանաքարին նստած տղային:

Տեսնելով դեպի հեռուն ուղղված նրա անտարբեր հայացքը՝ մի փոքր զայրացած ասացի.

-Կի՛մ, գուցե օգնեի՞ր:

Կեսգիշեր էր: Գերեզմանոցում սարսափելի լռություն էր: Լուսնի աղոտ փայլի ներքո հազիվ երևում էին շրջակա մի քանի շիրմաքարերը: Կիմի դեմքին այնքան դառնություն կար, որ մի պահ նորից խղճացի նրան, սակայն իսկույն սթափվեցի ու համառ հայացքս նրան ուղղած՝ սկսեցի սպասել պատասխանի:

-Չեմ կարող,- առանց իմ կողմը նայելու դողացող ձայնով շշնջաց նա:

Արցունքներով լցված խոշոր աչքերը թվում էր լուսնից էլ պայծառ էին շողում: Ես արտաքուստ սառնությամբ նայեցի ու ինչ-որ բան արած լինելու համար կրկին վերցրի բահն ու շարունակեցի փորել: Ձախ ոտքով վստահորեն հրում էի բահն ու հողը զայրացած դեմքով դեն նետում: Անցավ մի քանի րոպե: Ես արդեն խեղդվում էի լռությունից, ուզում էի գոռալ, թեկուզ իմաստ չարտահայտող, մեկը մյուսի հետ կապ չունեցող բառեր ասել, միայն թե լռությունը պատռվեր, միայն թե աղմուկ լիներ. ինձ այնքան, այնքա՜ն էր պետք այդ աղմուկը, հենց այդ պահին այնքա՜ն էր պետք աղմուկը… որ չզգայի, թե ինչպես է բահը մխրճվում հողի մեջ, ու հողն էլ հարվածից թույլ տնքում…բայց Կիմը լռում էր, իսկ փոսը՝ գնալով խորանում:

-Ես քեզ սիրում եմ,- անսպասելի լսեցի նրա թույլ ձայնը:

Մոտենալով ինձ՝ բռնեց բահն ու դողացող ժպիտը դեմքին ասաց.

-Թո՛ղ, խնդրում եմ քեզ, դեն նետիր այս բահը, հիմարություններ մի արա…,- ապա, չկարողանալով շարունակել խոսքը, լռեց ու աչքերն ուղղեց հեռուն:

Ինքս էլ չգիտեմ ինչպես էր իմ մեջ այդքան դաժանություն թաքնվել, որն այդ պահին իր ողջ ուժգնությամբ ի հայտ եկավ, ու ես ուղղակի հեգնանքով շպրտեցի.

-Իսկ ես քեզ չե՛մ սիրում:

Հարվածն անխնա էր: Չկարողանալով այլևս ոչինչ ասել՝ Կիմը դանդաղ քայլերով վերադարձավ նախկին տեղն ու գլուխն ափերի մեջ առնելով՝ կուչ եկավ: Ուսերը դողում էին հուզմունքից, փորձում էր զսպել հեկեկանքի ձայնը, բայց ես լսում էի ամեն մի հնչյունը, զգում յուրաքանչյուր սարսուռը: Չէ… ես չդիմացա. ձեռքերս սկսեցին դողալ, բահն ընկավ գետնին: Խիղճս, վզակոթիցս բռնած, ինձ շպրտեց նրա ոտքերի մոտ: Ծնկաչոք նստեցի գետնին ու գլուխս հենեցի ոտքերին:

-Ուզում ես մնա՞մ,- արցունքներս սրբելով ասացի ես,- կմնամ… եթե ուզում ես՝ կմնամ…

-Չէ՛, գնա,- ընդհատ ձայնով շշնջաց նա ու հետո անտարբերությամբ նայելով հեռուն՝ ավելացրեց,- չեմ ուզում, որ խղճալով կողքիս մնաս… գնա…

Այդ պահին վիրավոր եղնիկի նման մի կողմ ցատկելով՝ շեշտակի նայեցի նրա աչքերի մեջ ու անզորությունից գոռացի.

-Ես մեղավոր չե՛մ… մեղավոր չե՜մ… ես չեմ կարող սրտիս ստիպել, որ սիրի…

Ու առանց ակնկալելու, որ ի պատասխան ասածիս ինչ-որ բան կլսեմ, վերցրի բահն ու շարունակեցի փորել: Մի քանի ժամից արդեն ցանկալի խորությանն էի հասել. որոշելով այդքանով սահմանափակվել՝ բարձրաձայն կանչեցի.

-Կի՛մ, աստիճանը նետիր՝ բարձրանամ, Կի՜մ, լսո՞ւմ ես:

Մի քանի րոպե սպասելուց հետո ուզում էի նորից ձայն տալ, երբ տեսա Կիմի դեմքը. կոպերը ծանրացած էին, աչքերը՝ արնակալած, իսկ ճակատի կնճիռները կարծես ավելի էին խորացել: Ձեռքը երկարելով՝ նա ասաց.

-Ես կօգնեմ, աստիճանի կարիք չկա:

Ձգվելով թաթերիս վրա, բռնեցի ինձ մեկնված ձեռքը: Երբ արդեն կանգնած էինք փոսի եզրին, երկուսս էլ խուսափում էինք միմյանց աչքերի մեջ նայելուց ու հայացքներս ուղղել էինք ներքև: Բայց նկատելով, որ արդեն լուսանում է, ու ես էլ ժամանակ չունեմ, հասկացա, որ պետք է շտապեմ, և անփութորեն ասացի.

-Դե, մնաս բարով,- ու ծամածռված ժպիտը դեմքիս նայեցի նրան:

Լսեցի ծանր հոգոցը: Փորձում էր ինչ-որ բան ասել, բայց բառերը դողում էին, կուլ գնում, միայն զսպված հեկեկանքի հնչյուններն էին մերթ ընդ մերթ դուրս թռչում: Այլևս չդիմանալով՝ այն է, ուզում էի ետ շրջվել, երբ հանկարծ լսեցի.

-Երբեք և ոչ մեկի հետ չվարվես այնպես, ինչպես ինձ հետ վարվեցիր…

Ինձ թվաց՝ այդ խոսքերն ասվեցին ոչ մարդկային ձայնով, կարծես ականջիս հասան խուլ, հեռավոր մի տեղից… Ի պատասխան ես գլուխս մի կողմ թեքեցի ու կեղծ հանգստությամբ ասացի.

-Խնդրում եմ՝ հողը արագ-արագ կլցնես:

Ասացի ու ցատկեցի փոսի մեջ: Պառկելով մեջքի վրա, ձեռքերս խաչած դրեցի կրծքիս ու աչքերս փակեցի… Մի քանի րոպե անց զգացի դեմքիս թափվող հողի հպումը. հատիկները խուտուտ էին տալիս, քիթս լցվում… ծաղրելով իմ անօգնական վիճակը, հարվածում ու հարվածում՝ թափվում ու թափվում… բայց տեսնես ինչո՞ւ էին այսքան արագ ու անխնա թափվում, ինչո՞ւ… ի՞նքս էի ցանկացել… բայց ինչո՞ւ: Դժվարությամբ էի ինձ ստիպում անշարժ դիրքով մնալ. արդեն զգում էի, որ օդը չի հերիքում՝ խեղդվում էի, ուզում էի ցավից ոռնալ, օգնություն խնդրել… փրկությո՜ւն էի ուզում: Բայց չէ՞ որ ինքս էի ցանկացել: Ինչ-որ տհաճ աղմուկ էի լսում, ուժգին զանգ, թվում էր, թե արագությամբ շարժվում եմ անսահման երկար ու մութ թունելի միջով: Ու հենց այդ պահին էր, որ հողի պատնեշը ճեղքեց ու մտքի արագությամբ վեր սլացավ հուսահատ ու լուռ ճիչս՝ «Փրկի՛ր ինձ, Տե՜ր»…

Այո, պատնեշը ճեղքվեց… Հետո միակ բանը, որ հիշում եմ, լույսի բարակ շողն էր, որ ներս թափանցեց այդ ճեղքից: Թե ինչ եղավ դրանից հետո, կամ թե ինչքան ժամանակ անցավ, չեմ հիշում, միայն թե, երբ արդեն աչքերս բացեցի, առաջին բանը, որ տեսա, ներարկիչի խոշոր ասեղն էր: Սարսափած ձեռքերս առաջ պարզեցի ու վահանի նման պահելով գոչեցի.

-Չէ, մի արեք, ես ինձ լավ եմ զգում:

Սպիտակ խալաթով մի գեր կին ներողամիտ ժպտաց ու թմբլիկ ձեռքերով թփթփացրեց այտիս.

-Այ, արդեն գույնդ տեղն եկավ,- ծիծաղելով ասաց նա և ներարկիչը սեղանին դնելով՝ հարցրեց,- շոկոլադից չես հրաժարվի, չէ՞,- ու առանց պատասխանիս սպասելու գրպանից հանեց շոկոլադի սալիկն ու դրեց ափիս մեջ:

Մի փոքր անց լսեցի դռան թույլ շրխկոցը: Հետո տեսա, որ պառկած եմ չոր ներքնակի վրա, իսկ հագիս էլ ինչ-որ երկար մոխրագույն գիշերազգեստ է: Բացի իմ նեղ մահճակալից այդ փոքրիկ սենյակում մի կլոր սեղան կար՝ ժամացույցը վրան դրված, ու մի աթոռ: Միակ պատուհանը, որ շատ բարձ էր, ճաղապատ էր: Որտե՞ղ էի ես կամ ինչպե՞ս էի այդտեղ հայտնվել: Մղձավանջի նման հիշում էի նախորդ օրվա դեպքերը (իսկ գուցե մեկ օրից ավելի՞ էր անցել) ու զարմանում, ուղղակի ապուշ կտրած մնում, թե ինչպես է, որ կենդանի եմ մնացել: Շոկոլադի սալիկը կծելով սկսեցի քայլել սենյակի մի ծայրից մյուսը՝ սպասելով, թե երբ է ինչ-որ մեկը ներս մտնելու, որ վերջապես ստանամ հարցերիս պատասխանը: Գիշերազգեստը այնքան երկար էր, որ փեշերը ոտքերիս տակ էին ընկնում ու խանգարում ազատ քայլել, ու ես սրտնեղած հանկարծ բացականչեցի.

-Գրողը տանի, մի՞թե չէին կարող ինձ հարմար մի բան հագցնել:

Կարծես թե այդ պահին դա էր կարևորը: Անցավ մի քանի ժամ: Ոչ ոք ներս չմտավ: Ես արդեն հաշիվը կորցրել էի, թե քանի անգամ էի համրել սենյակի հատակը կազմող քարերի քանակը: Զայրացած նայեցի դռանն ու գնացի մահճակալի մոտ: «Ավելի լավ է պառկեմ քնեմ, այս սպասումն ինձ արդեն ճնշում է», — մտածեցի ես: Առավոտյան արթնացա այն հույսով, որ այդ օրը ինչ-որ մեկը կմտնի սենյակ: Անցավ մեկ ժամ, երկու, երեք… ոչ ոք էլ չեկավ: «Չէ, այսօր էլ հարցերս կմնան օդի մեջ կախված»,- հուսահատ մտածեցի ես ու բերանքսիվայր ընկա անկողնու վրա: Այսպես անցան վայրկյաններ, րոպեներ ու օրեր: Ես արդեն գժվում էի միայնությունից, կարոտով նայում էի դռանն ու մտածում, թե ինչու չի բացվում… ինչո՞ւ: Երբ վերջնականապես կորցրի հույսս, թե մեկը ներս կմտնի ու կօգնի, որոշեցի ինքս օգնել ինձ.

-Ինչո՞ւ այս ամբողջ ընթացքում սպասում էի, որ որևէ մեկը բանա դուռը, ինչո՞ւ ինքս չէի անում դա,- բարձրաձայն ասացի ես:

Տեսնես մարդիկ մի՞շտ են վերջին պահին հույսները իրենք իրենց վրա դնում: Շտապ բարձրացա, մոտեցա դռանն ու անհամբերությամբ բացեցի: Այն է, ուզում էի մի ոտք առաջ շարժվել, երբ սարսափած ետ դարձա. իմ առջև դատարկ տարածություն էր՝ խոր, անհատակ ու խավար անդունդ: «Մի՞թե այս սենյակը օդում է կախված»,- վախեցած մտածեցի ես: Հետո տեսա, որ այդ անհուն դատարկության մեջ մի երկար պարան է ձգվում: «Տեսնես ինչի՞ համար է այն»,- մտածեցի ու սկսեցի նայել հեռուն: Մի քանի րոպե անց նշմարեցի ինչ-որ մարդկային ուրվագիծ. այն հեռվից քիչ-քիչ մոտենում էր ու հետզհետե ավելի պարզ գծագրվում: Այդ մարդը զգուշորեն քայլում էր պարանի վրայով՝ ձեռքերը պարզած, որպեսզի հավասարակշռությունը չկորցներ: Ես շունչս պահած հետևում էի՝ հանկարծ չընկնի. պարանի ամեն տատանումից դողում էի: Երբ արդեն շատ մոտ էր, տեսա, որ կողքից մի փոքրիկ շագանակագույն պայուսակ է կախված: Ես մի քանի քայլ ետ շարժվեցի, որ նա ներս մտնի: Սրածայր, հաստ բեղերը ուղղելով՝ անծանոթն ասաց.

-Ձեր հասցեն շատ մեծ դժվարությամբ գտա: Ինձ թվում էր՝ այս նամակի հասցեատիրոջը երբեք չեմ տեսնի: Բայց, փառք Աստծո, ահա և դուք: Ստորագրեք, խնդրում եմ:

Ես ապշած նայեցի փոստատարին ու տարակուսած հարցրի.

-Կներեք, իսկ ո՞ւմից է նամակը:

-Չգիտեմ, չգիտեմ,- գլուխը տարուբերելով ասաց նա,- Ծրարի վրա ոչ մի բան գրված չէ:

Վերցնելով գրիչը՝ ստորագրեցի ու հրաժեշտ տվեցի փոստատարին: Այդ ամենը այնքան հանկարծակի ու միանգամից տեղի ունեցավ, որ թեև այսքան սպասել էի ինչ-որ մեկի գալուստին, բայց հիմա, երբ այդ մեկը հայտնվել էր, այնպես սովորական վերաբերվեցի այդ փաստին, կարծես ոչ մի արտառոց բան էլ տեղի չէր ունեցել: Պատճառը նամակն էր: Այնքան խորհրդավոր ու անակնկալ նամակը: Ես զգուշությամբ պատռեցի ծրարի վերին հատվածը: «Խնդրում եմ քեզ, ուղիղ կեսգիշերին նայիր պատուհանից դուրս»,- ահա թե ինչ էր գրված փոքրիկ թղթի վրա: Ո՞վ էր գրել նամակը, ո՞վ, և եթե փոստատարն ասաց, որ դժվարությամբ է գտել իմ հասցեն, գուցե արդեն շատ ժամանա՞կ է անցել, գուցե արդեն շա՞տ ուշ է: Անմիջապես նայեցի սեղանին դրված ժամացույցին՝ կեսգիշեր էր: Աթոռը դնելով պատի մոտ բարձրացա վրան ու հասնելով պատուհանին՝ ճաղերից դուրս նայեցի: Խավարից բացի ուրիշ ոչինչ չէի տեսնում… Եվ ահա երկնքում պարզորոշ գծագրվեց մի մարդու պատկեր. նա նստած էր գերեզմանաքարի վրա, կողքին էլ մի հողաթումբ կար… նայում էր հողաթմբին ու ծիծաղում… խելագարի նման ձեռքերը թափահարում ու ծիծաղում, հետո լրջորեն ու վախեցած մոտենում հողաթմբին, մի բուռ հող վերցնում, ուշադրությամբ նայում ու ապա շաղ տալիս դեմքին… նրա հիվանդագին ծիծաղը դղրդացնում էր անսահման դատարկությունը… Թուլացած ընկա վայր: Ո՞վ էր մեղավոր: Ո՞վ: Տեսածիցս խենթացած՝ նետվեցի դեպի դուռն ու բացեցի այն: Կանգնեցի բարակ պարանի վրա ու անվարան, անփույթ, առանց մտածելու, որ կընկնեմ, քայլեցի… Ինձ համար միևնույնն էր, թե հետս ինչ կլինի… միևնույնն էր… քայլում էի շտապ-շտապ, առանց հասկանալու, թե դեպի ուր… կարևորը՝ հեռու, անսահման հեռու… հողաթմբից հեռու..

Ինչո՞ւ են մարդիկ սիրում նրանց, ովքեր անտարբեր են իրենց հանդեպ, և ինչո՞ւ են անտարբեր նրանց հանդեպ, ովքեր սիրում են իրենց… ինչո՞ւ,  ինչո՞ւ… Թե պատասխանը գիտեք, ուղարկե՛ք, խնդրում եմ, այն փոստատարի հետ… նա կգտնի ինձ… միայն նա կգտնի իմ ճիշտ հասցեն:

 

 

Անդին 9-10, 2015

Share

Կարծիքներ

կարծիք