Ձնծաղիկները

Հեղինակ:

Լուսանկար

1994 թվականի հունվարի ինն էր: Ազերիների դեմ մինչև օրս շարունակվող պատերազմը մոտենում էր ավարտին: Թշնամին զգացել էր իր պարտությունը: Հունվարյան այդ օրը նենգի վախճանը զգացել էին նաև ձնծաղիկները, որոնց ձյունաճերմակ պսակները նորահարսի պես տարածվել էին լեռնագագաթին` սպասելով հաղթանակի իրենց փեսացուներին:

Բարձունքին Հրամանատարն էր, որի ոտքերը պարուրել էին ձնծաղիկները: Բայց նա ներքև չէր նայում: Նրա հայացքը հեռու էր գնում, շա՜տ հեռու: Ես ուշադիր նայում էի նրա կիսադեմին. ժայռի էր նման, հայացքը` ինչպես ճախրող արծիվ: Լուռ էր Հրամանատարը: Թշնամու «գրադի» կրակահերթերը կես ժամից ավելի անկանոն պայթում էին առանց նշանակետի: Ինձ` «Զինուժի» խմբագրիս թվաց, թե այդ աննպատակ արկը, որը թնդաց հրամանակետին անմիջապես մոտ, կարող էր մահաբեր լինել: Ես նայեցի Հրամանատարին` անխոս հասկացնելով վախս: Նա` ինձ, և ես լսեցի նրա` ղարաբաղցու չասված խոսքը` «Նե պանիկույ»:

Ես «հերոսացած» կանգնեցի նրա կողքին, ու օպերատոր Տիգրանը նկարահանեց այդ հիշարժան պահը: Դիմացի բարձունքում թշնամու խրամատներն էին, որոնց դեմ կանգնած էին մեր երկու տանկերը` 6-7 հետևակով, որոնց թիկունքում, ինչպես հասկացա, հակառակորդի զինուժ էր հայտնվել, որի մասին «ռացիայով» ահազանգեցին Հրամանատարին` պահանջելով օգնություն: Նրա հայացքն ասում էր` «Նե պանիկույտե»:

Հետո կատարվեց անսպասելին: Մեր տանկերը, և չգիտես նաև որտեղից` ուղիղ նշանառությամբ, ուղղակի մեկ րոպեում հզոր կրակահերթով հողին հավասարեցրին թշնամու խրամատները, և ես առաջին անգամ տեսա խրամատից դուրս նետվող թուրքի մասնատված մարմնամասերը: Ամեն ինչ ավարտվեց: Լռություն տիրեց: Լուռ էր նաև Հրամանատարը, որը մի բառ ասաց` գնացինք:

Հետո հասկացա Հրամանատարի ողջ ուժն ու հմայքը, որն ամբողջ ընթացքում գծագրել էր այդ «փոքր» ճակատամարտի փառահեղ ավարտը: Դա վերջին մարտն էր Արցախի հողում, որից հետո հինավուրց մեր հողից իսպառ վերացավ թրքահոտը:

Հետո հասկացա, որ առանց հրամանատար հաղթանակ չի լինում, որքան էլ ազատատենչ լինեն քո մարտիկները:

Հաղթանակը նաև իմը համարելով, ոգեշնչված` սկսեցի ձնծաղիկներ հավաքել-փնջել. մեկը` կնոջս, մեկը` աղջնակիս, մեկը` առաջին հանդիպած որևէ գեղեցկուհի հայ աղջկա կամ կնոջ համար, որպես հաղթանակի ծաղկաբույլ: Իմ ծաղկահավաքին Հրամանատարը ժպիտով էր նայում և անխոս հեռացավ: Հանկարծ ես տեսա, զգացի, որ նրա ոտքը ցավում էր, շատ էր ցավում: Տեսա, զգացի, որ ցավոտ ոտքը մեր ցավոտ հողին հենելիս առավել հաստատ և խրոխտ էր քայլում:

…Առավոտյան Ստեփանակերտում ինձ ասացին, որ Հրամանատարն ասել է` այդ լրագրողին ասեք, որ ավտոմատը դաշտում է մոռացել: Ամոթ բան էր: Առանց որևէ հույսի «Վիլիսով» մեկնեցինք «դեպքի վայր»: Հրա՜շք: Ավտոմատը լուռ գամված էր հողին, և շուրջը ձնծաղիկներ, անթիվ ձնծաղիկներ …

Ավտոմատը գցեցի ուսիս, հետո իջեցրի, ողջ պահունակը դատարկեցի պարտված թուրքի դիրքերի վրա և մտածեցի, որ դա աշխարհի վերջին կրակոցն էր, որի իրավունքն ինձ Հրամանատարն էր տվել:

 

Անդին 4, 2014

Share

Կարծիքներ

կարծիք