«Մարաթոն»-ը փարիզյան բեմում

Հեղինակ:

Լուսանկար

Փարիզի Դարիուս Միյոյի անվան թատրոնի բեմում երեք ամիս շարունակ խաղացվեց «Մարաթոն» ներկայացումը ըստ Անահիտ Թոփչյանի համանուն պատմվածքի: Այդ կապակցությամբ մեր թղթակիցը մի քանի հարց ուղղեց ճանաչված դերասանուհուն և արձակագրին:

 

-Դուք, որ վաղուց սովոր եք, որ բազմահազար հանդիսատեսը դիտի Ձեր խաղը, ի՞նչ զգացմունքներով էիք նայում Ձեր գրականությունն ուրիշի կատարմամբ:

 

-Ճիշտն ասած, մի քիչ անհանգիստ էի, քանի որ փորձերին չէի եղել, ուստի վախով էի գնում ներկայացումը դիտելու: Սակայն ուրախությամբ փաստեցի, որ իրոք հաջողվել է: Բեմադրիչը` Նինա Դիվը, հետաքրքիր լուծում էր գտել: «Մարաթոն» պատմվածքը փիլիսոփայական երկխոսություն է կյանքի իմաստի մասին: Բեմում երկու ծաղրածու էին` Լուրջը և Անլուրջը, և նրանց շուրթերին երկխոսության մտքերը փոքր-ինչ զավեշտալի բնույթ էին ընդունել` ամենևին չխաթարելով պատմվածքի բուն ասելիքը, ավելին` նույնիսկ նոր գույներ ավելացնելով:

 

-Ինչպե՞ս էին ծանոթացել Ձեր պատմվածքներին:

 

-«Մարաթոնը» զետեղված էր իմ «Lady S.D.F.», այսինքն` «Լեդի բոմժ» պատմվածքների ժողովածուում, դրանց մի մասը ժամանակին թարգմանվեց ֆրանսերեն և տպագրվեց ֆրանսիական և բելգիական գրական պարբերականներում: Ի դեպ, հիմա աշխատում եմ պատմվածքներիս ֆրանսերեն ժողովածուի վրա, որն, ամենայն հավանականությամբ, լույս կտեսնի այս տարվա աշնանը Փարիզում:

 

-Իսկ ինչպիսի՞ն էր փարիզյան հանդիսատեսի արձագանքը, և ընդհանրապես ի՞նչ կարծիքներ եղան ներկայացման մասին:

 

-Փարիզյան հանդիսատեսի արձագանքը նախևառաջ նրա մշտական ներկայությունն էր դահլիճում, որը երեք ամիս շարունակ լեցուն էր: Առաջարկ կա ներկայացումը թողնել թատրոնի եկող տարվա խաղացանկում: Բեմադրիչը և դերասանները խնդրել են ընդարձակել տեքստը և հարստացնել նոր տեսարաններով, այնպես որ հիմա աշխատում եմ պիեսի նոր տարբերակի վրա: Չմոռանամ հայտնել, որ «Մարաթոնը» այս տարի ամռանը ներկայացվելու է Ավինյոնի փառատոնում: Ինչ վերաբերում է կարծիքներին, ինձ համար` որպես հեղինակի, հատկապես հաճելի էր կարդալ, որ իմ պատմվածքը «հարազատություն ունի Իոնեսկոյի և Բեքեթի տեքստերի հետ», այն տարբերությամբ, որ, ինչպես ինձ է թվում, իմ տեքստն, անշուշտ, ունենալով աբսուրդի տարրեր, արդիականությանը ավելի մոտ է և այսօրվա համատեքստի մեջ է:

 

-Քանի որ Ձեզ հետ զրուցում եմ որպես հեղինակի, ապա կուզեի մի հարց տալ Ձեր վերջին վեպի` «Տագնապի» վերաբերյալ: Ձեր հարցազրույցներից մեկում հայտարարել եք, որ այս տարի, ամենայն հավանականությամբ, կտպագրեք վեպի երկրորդ մասը` «Տագնապ-2»-ը: Ե՞րբ լույս կտեսնի շարունակությունը:

 

-Այո, այդպիսի հայտարարություն արել եմ, և հիմա էլ կա ցանկությունը` շարունակել «Տագնապի» հերոսների վիպական կենսագրությունը, մանավանդ որ մի քանի գաղափար ունեմ, նույնիսկ պատրաստի տեսարաններ կան գլխումս, և կարծում եմ, որ լարված ու հետաքրքիր արձակ կստացվի: Նույնը կարող եմ ասել «Անհետացումի» մասին. իսկապես, առեղծվածային ավարտ ունեցավ այդ վեպը: Ընթերցողներից ոմանք անկեղծ սրտացավությամբ ու տագնապով ինձ հարցրել են նույնիսկ` ի՞նչ եղավ հերոսուհու հետ, երբ վերադարձավ Ցյուրիխ, ինչպե՞ս դասավորվեց նրա կյանքը…

Գրողի համար հաճելի է նման հարցեր լսել, դա նշանակում է, որ մտացածին կերպարի ճակատագիրն այնպես է հուզել ընթերցողներին, որ նրան ընդունել են որպես իրական, գոյություն ունեցող անձնավորություն և անպայման ուզում են իմանալ, թե ինչպես շարունակվեց նրա կյանքը:

Չեմ թաքցնում, գայթակղությունը մեծ է` ռետինի պես ձգել վիպաշարը, բայց մինչև ո՞ւր և ինչո՞ւ… Արդյոք դա չի՞ դառնա սերիալային մտածողության արգասիք: Բացի այդ, կա համաշխարհային գրականության փորձը, որը զսպում է ինձ: Իմ սիրած գրողներից մեկը` Ֆրանսուա Մորիակը, որոշեց շարունակել իր հանճարեղ ՙԹերեզ Դեսկեյրու՚ վեպը: Ես կարդացի այդ շարունակությունը և ցավով փաստեցի, որ դա ընդամենը նախորդի ստվերն է, որքան էլ այն գրված է մեծ գրողի ձեռքով…

 

-Դառնալով  «Մարաթոնին». կուզեինք հարցնել` ներկայացումը Հայաստանում կբեմադրվի՞:

 

-Շատ կուզեի, որ մեր հանդիսատեսն էլ դիտեր, սակայն դժվար է այդ հարցին որոշակի պատասխանել, քանի որ դա կախված է երկու կողմերի համաձայնությունից:

 

-Չեմ կարող չհարցնել. արդյոք Ձեզ համար որևէ դեր չե՞ք նախատեսում Ձեր պիեսներում: Չկա՞ որևէ նման բեմադրության մեջ հանդես գալու ցանկություն: Ի վերջո, համաձայնեք, որ ավելի բնական կլիներ Անահիտ Թոփչյան դերասանուհուն տեսնել փարիզյան բեմում, քան Անահիտ Թոփչյան արձակագրին:

 

-Կա նման ցանկություն, և նույնիսկ կա առաջարկ և շա՜տ հրապուրիչ առաջարկ, սակայն ես մի քիչ սնահավատ եմ, ուստի թույլ տվեք առայժմ չասել` ինչ, երբ և որտեղ…

 

-Եվ մի վերջին հարց: Մամուլում գրվեց, թե առաջին անգամն էր, որ հայերենով արտահայտվող հայ  հեղինակի գործը ֆրանսերեն բեմադրվեց Փարիզում: Իրո՞ք այդպես է, մի՞թե Ձեզնից առաջ ուրիշ մեկը չի եղել:

 

-Իրոք այդպես է: Հայեր եղել են և ոչ քիչ` Արթյուր Ադամով, Ժան-Ժակ Վարուժան, Վահե Քաչա… Բայց` ֆրանսագիր հայեր: Մինչդեռ հայագիր հայ հեղինակն առաջին անգամ է բեմադրվում Փարիզի պրոֆեսիոնալ բեմում: Հուսանք, որ սա առաջին և վերջինը չի լինի:

 

Անդին 5, 2013

Share

Կարծիքներ

կարծիք