Թերա-կղզի

20152301153300636

Դռնբաց

-Ողջո՜ւյն, համեցե՜ք: Գումարած ծառայողական, ոսկեգույն կոճակներով հանդերձ,  լռելու կարողություն ու համբերություն: Սա է դռնապանի էությունը: Չեմ բողոքում, ինձ  լավ են վարձատրում, մանավանդ եթե հաշվի առնենք, որ ստացածս գումարը գրեթե չի ծախսվում: Մեկը լինի հարցնի՝ որտե՞ղ ծախսեմ: Ո՛չ ժամանակ ունեմ, ո՛չ ընկեր, ո՛չ կին, ո՛չ երեխա: Ես միայնակ եմ: Ու դա երևի լավ է: Մանավանդ երբ գիշերները, աշխատանքից հոգնած, պառկում եմ քնելու ու լսում վերևիս հարևանի երեխաների տզտզոցը, կողքիս հարևանների՝ մարդ ու կնոջ անվերջ հայհոյանքներն ու անեծքները: Այդ րոպեին ինձ փրկօղակում եմ զգում ու հանգիստ խռմփացնում եմ:

Կարելի է ասել՝ ես իմ աշխատանքը լոտոյով եմ շահել: Հա, ճիշտ եմ ասում: Օրինակ՝ ո՞վ կարող է գլուխ գովել, որ մարդկանց ներս թողնելու ու դիմավորելու, սիրունիկ կանանց այսպես նայելու համար գումար կտան: Իսկ անցորդնե՜րը… ցանկացածի կյանքը մի վայրկյանում եմ տեսնում: Օրինակ՝ այս մեկին նայեք: Աղվեսի պոչ. ջահել, փարթամ ընկերուհին ինչքան ուժ ունի՝ ձեռքն է սեղմել, իսկ սրա աչքերն էլ քայլող դիակի հետևից են վազում: Բա սրան նայեք: Քիթս կտրեմ. կողքինը կինն է, ինքն էլ հարցական նշանի պես մեղանչող հայացքով նայում է կնոջն ու խոսում: Երևի արդարանում է հերթական հիմար արարքի համար կամ էլ ծխախոտի փող ուզում: Անպիտա՜ն: Ասա՝ տո՛ հիմար, չամուսնանայիր, ուզածդ գործն ընտրեիր, ամբողջ կյանքում կնոջդ աշակերտը չմնայիր: Ով ինչ ուզում է ասի, հարյուրից վատ, բայց հո հազարից լավ վիճակում եմ: Բարև՜… Չնայած մուգ ապակիներով ինձ չես տեսնի, բայց ես քեզ հո լավ եմ տեսնում: Լավն ես, լավը, հերիք է շրթունքներդ տարուբերես, ոնց որ շրթներկն ու սոսինձը շփոթած լինես: Ըհը, էդպես էլ կարծում էի: Էս թանկարժեք մեքենայից իջնող տիկինը կարծես մեզ մոտ է գալիս: Դե, դե… տասից տասը: Ինչ էլ գործնական տեսք ունես:  Զբոսաշրջիկ չես լինի, քեզնից գործարար դուրս չէր գա, քսանյոթ տարվա աշխատանքային փորձս վկա:

-Ողջո՜ւյն, համեցե°ք, տիկի°ն: Լավ օծանելիք, անկաշկանդ ձևանալու փորձ, քիթս կտրեմ, ամուսնուդ հաստատ ասել ես, որ շեֆդ գործուղման է ուղարկում հենց քեզ, միայն քեզ: Ըհը, խոսքիս վրա սա էլ եկավ: Ինչ էլ կարևոր պարոն ես, ճաշակդ էլ վատը չէ, եղբայր,  գործից գլուխ ես հանում, ոնց տեսնում եմ, ը՜հ, ը՜հ:

Ժամանակին ես էլ էի ուզում կարևոր, ճանաչված մարդ դառնալ, որ ընկերներս ու բարեկամներս զանգեն, խնդրեն մի տասը րոպեով հանդիպենք, ես էլ զբաղված լինեմ՝ մեկ՝ Լոնդոն, մեկ՝ Ամերիկա, մեկ՝ Ռուսաստան, մեկ՝ Ֆրանսիա… Հյուրախաղեր, առաջարկներ, հյուրանոցներ, ինձ համար խելքահան լինող կանայք, սմս-ներ… Կանա՜յք… ես կլինեի մեր դարի Կազանովան: Աջ ու թարս նվերներ ու ծաղիկներ, սեր, սեր ու սեր կնվիրեի, իսկ հետո… հետո նրանց հաստատ կծանոթացնեի տեսակով փափուկ ու ընտանիքի մասին երազող իմ ծանոթներից մեկի հետ, քիթս կտրեմ, թե լավ չստացվեր մոտս:

Կանայք՝ թքած, բայց որ թատրոնը լքեցի, աններելի է: Քննադատները գրում էին՝ նոր ժամանակների Օլիվյեն է ու էլի ինչ-որ բաներ: Հետո լավ էլ մոռացան, մեկ անգամվա տապալումը չներեցին, «անպետք» կնքեցին… Երազանքներիցս մենակ հյուրանոցն իրականացավ: Թքած, քիթս կտրեմ, էս գործն ավելի լավ է, և՛ փող եմ ստանում, և՛  Պոլոնիուսի հետ կռիվ չեմ տալիս: Լավ դերասան եմ ու լավ հանդիսատես:

-Ողջույն, համեցեք, պարոն, թույլ տվեք ծածկել դուռը…

 

Դռնբաց

 

-Դուռը, դուռը ծածկիր, անուշիկս: Իսկ ինչո՞ւ ենք մենք ուշանում: Առաջ անցիր, ա՜յ այստեղ: Հարմա՞ր է: Բարձը կարող ես գլխիդ տակ դնել: Մի՛ լարվիր, պուպուշս… շշշշ… շշշշ… խոսիր: Նորից չե՞ս քնել գիշերը: Էլի՞ վատ մտքեր: Այս անգամ ի՞նչ է պատահել: Նորից աճուճ-պաճուճնե՞րն են աչքիդ երևում: Մի լարվիր, հանգստացիր ու սկսիր նորից: Ահա, այ այսպես: Դե, սկսիր խոսել. ախր ժամանակը փող է, գիտես, չէ՞: Հո ես քո փոխարեն չե՞մ խոսելու: Կյանքից հաճույք չե՞ս ստանում: Հետո՞: Նյարդայի՞ն ես դարձել: Մի՛ լացիր, վերցրու անձեռոցիկը, վերցրո՛ւ, միայն թե… ախր հո ես անձեռոցիկի արտադրամաս չունեմ, բոլորը մի՛ կեղտոտիր, քեզնից հետո էլ են գալու քեզ նման լացկանները: Է՜հ, ներիր, դա չէի ուզում ասել: Վերադառնանք թեմային: Ուրեմն այսպես… դու դարձել ես նյարդային, հուզվող, անտարբեր, գիշերները չես քնում: Գուցե աշխատա՞նք փնտրես: Չե՞ն  ընդունի: Ի՞նչ գիտես: Տգե՞ղ ես: Օ՜, ոչ: Եթե խնայողություն չանես կոսմետիկայի վրա, երևի մի բան ստացվի: Մի° լացիր, հավաքվիր, ես դա չէի ասում, իրականում դու երիտասարդ, անուշիկ կին ես: Տղամարդիկ քեզ չե՞ն սիրում: Իսկ կանա՞յք: Դու պետք է ուժեղ գտնվես: Գիտես ինչ, ինձ թվում է՝ խնդիրը քո մանկության մեջ է: Կհիշե՞ս փոքրիկ Մերիի մանկության ամենատհաճ դրվագը: Հիշում ենք… ապա… Սիրելիս, եթե ձկան պես սուս ու փուս ժամանակս կուլ տաս, ես քեզ ինչպե՞ս օգնեմ: Խոսիր՝ լսեմ, լսիր՝ խոսեմ: Ո՞ւր ես փախչում: Ստոպ: Արի, արի ու մի լացիր, պա՜հ, պա՜հ, իբր ձեռքդ ցավեցրի: Մի՛ խաբիր, քեզ նմաններն ամեն օր գլուխս են ցավեցնում: Այստեղ նստի՛ր, շո՜ւտ: Այդպես մի° նայիր: Դերերս փոխում ենք: Հիմա լռի°ր ու լսի°ր: Լսի°ր, ասացի: Եթե ուզում ես իմանալ, ինձ նման բարեկիրթ, բարետես, արհեստավարժ մասնագետը զզվել է, զզվել է ձեզ նման լացկան, դժգոհ, անսեր, անդեմ էակներից: Մեկը թերարժեքության, մյուսը փոքրիկ մարդու բարդույթով է տառապում, երրորդի մոտ հայելային ՙես՚-ն է արտահայտված, չորրորդը աշխարհի վերջից է վախենում… Գիտես ինչ, ըստ քեզ՝ ես պարտավոր եմ ձեր պատճառով ամեն գիշեր տառապե՞լ անքնությունից, ես պարտավո՞ր եմ հազարավոր գումարներ ծախսել հակադեպրեսանտների համար: Գիտես հե՞շտ է: Գիտես ես ձեզնից լա՞վ վիճակում  եմ: Չհամարձակվես տեղիցդ պոկվել: Ես կվճարեմ քեզ, ինչքա՞ն ես ուզում,  50՞, 100՞,  200՞: Միայն լսիր: Ես միայնակ եմ, ի տարբերություն քեզ, ամուսին էլ չունեմ, որ նյարդայնանամ, հետո լացելով գրկախառնվեմ, հետո զարդ ու մուշտակ պահանջեմ: Ես վախեր ունեմ, շա՜տ վախեր: Լավ գիտեմ, որ դրանց տունը մանկությունն է, որտեղից երբեմն-երբեմն ծիկրակում են ու լեզու հանում ինձ: Դրանք քո աճուճ-պաճուճներից ավելի սարսափելի են, մե՜ծ, սև՜… Իսկ քո տեսած երազներն ի՞նչ են իմ տեսածի առաջ: Թե դու ծովից ես վախենում, որ մի օր դրանում կխեղդվես, ես կատուներ եմ տեսնում՝ սև, դարչնագույն, կարմիր աչքերով, սուր ճանկերով, անտանելի մլավոցով կատուներ: Մի՛ վախեցիր: Դա ընդամենը երազ է: Իմ երազը: Իսկ տունս… տունս 26 քառակուսի է, ընդամենը 26 ու գտնվում է ծայրամասում: Այնպիսի մի գարշահոտ թաղամասում, որտեղ անգամ իրեն հար•ող բոմժը չի ապրի: Իսկ որոշ մարդիկ դեռ ապրում են: Լսի°ր, լսի°ր: Դա  կարևոր չէ, ամենակարևորն այն է, որ ես միայնակ եմ:

 

Իսկ եղբորս աղջիկը շաբաթական երկու անգամ գալիս է: Ուզում է ձևացնել, որ հորաքրոջը սիրում է, որ մի քսան-քսանհինգ տարուց տունս իրենով անի, որ անդուռ թողնի, նա ինձ ամենայն հավանականությամբ կթունավորի: Ես նման տականքներին լավ եմ ճանաչում: Ո՞ւր ես փախչում, ա՛յ խենթ, լսի՛ր, ո՞ւր ես փախչում: Ես դեռ գլխավորը չեմ պատմել:

Դու ես մեղավոր, եթե Ֆրոյդ ու Դոստոևսկի կարդացած լինեիր, այստեղ չէիր հայտնվի… Հա՜, հա՜, հա՜… մի՛ փակիր, դուռս բա՜ց թող…

 

Դռնբաց

-Կակաչի°կ, Կակա՜չ… դուրս կգա՞ս: Տե°ս, քեզ համար ինչ եմ բերել: Պա-նիր: Դու սիրում ես պանիր, այդպես չէ՞: Դնեմ այստեղ, դու առանց քաշվելու վերցրու, հա՞: Այսօր ուզում եմ անկեղծանալ, եթե թույլ տաս, իհարկե: Լռությունը համաձայնության նշան է, չէ՞: Հիմա մեկին տասն է պակաս: Ուղիղ մեկ անց վեց ես կդառնամ… բը՜ռռ.. ես կդառնամ վաթսունվեց տարեկան: Ճիշտն ասած, ես վախենում եմ: Երբ սլաքը ցույց տա թիվը, հավանական է՝ էլ իրար չհանդիպենք, բայց դու չտխրես, ինձ չփնտրես, հա՞: Չնայած հիմա անգամ մարդիկ են մոռանում մարդկանց մասին, ինչ մնաց սովորական մկները: Չէ՛, դու սովորական չես ու գույնիդ չխաբվես, հասկացա՞ր, երբե՛ք  չխաբվես: Մոխրագույնը թերություն չէ, անգամ եթե այդպես մտածեն ուրիշ, ասենք, սպիտակ մկները: Կարևորը անունն է ու այն, թե երբ ես ծնվել:

Բը՜ռռ, ես ծնվեցի վեցերորդ ամսի վեցերորդ օրը, ժամն, ինչպես արդեն գիտես, գիշերվա մեկն անց վեցին: Բայց դա երևի այնքան սարսափելի չէր լինի, եթե իմ ծնվելու գիշերը տատս նայած չլիներ վերև ու լացելով չդառնար մորս:

-Կիսալուսին, կիսա-լուսին, կի-սա-լուսին…

Եթե ծնվելուս օրը երկնքում լիալուսին երևար, իմ կյանքն այսպիսին չէր լինի: Իսկ կիսալուսինը կնիք է, որը երբեք չես կարող մաքրել, քերել միջիցդ, դա քո էությունն է: Բը՜ռռ… Երբ ես փոքր էի, մայրս ինձ մոխրագույն էր հագցնում, ես շորերս մեկ առ մեկ մորիցս գաղտնի տանում էի թաղելու մեր բակի հետնամասում: Մայրս չէր հասկանում՝ ուր են կորչում դրանք: Նորից էր գնում, նորից հագցնում, ես նորից էի թաղում: Ես խնդրում էի ինձ համար դեղին գույնի հագուստ գնել, բայց մայրս առարկում էր.

-Դու առանց այն էլ կիսալուսնին ես ծնվել, ու չեմ հիշում՝ աճո՞ղ կիսալուսնի, թե՞ նվազող: Եթե առաջինն է, գուցե կես դեղինը դու ես քեզնով արել, որ լույս աշխարհ գաս, եթե  մեռնող… կարճ ասած, քո գույնը մոխրագույնն է:

-Կակաչի՛կ, դե դուրս արի, բը՜ռռ, դու ինձ լսո՞ւմ ես: Լռությունը լսելու նշան է, չէ՞: Կուզե՞ս նվագեմ: Քիչ հետո կնվագեմ մեր սիրելի «Լուսնի սոնատը»: Միայն նվագելիս է, որ մոռանում եմ կիսատության մասին: Գիտե՞ս, կիսատ լինելը վատ է, բայց ավելի վատ է, երբ դու դա գիտակցում ես: Մի օր մեր տուն տատիս ընկերուհին եկավ. խիրոմանտ էր: Թավշե կտորի միջից հանեց հսկայական խոշորացույցը, խորամանկ հայացքով նայեց ինձ ու ասաց.

-Ափդ պարզիր, աչիկ ջան, ձախ ափդ: Սա ավելի կարևոր է, քան անձնագիրը: Գիտե՞ս ինչու: Որովհետև իսկական անձնագիրը հենց սա է՝ քո հիվանդություններով, ուրախություն-դժբախտություններով, կյանք ու մահով:

Ինչ-որ բան երկար փնտրելուց հետո ասաց.

-Օ՜հ, ափսոս, շատ ափսոս:

Երբ տատս ու մայրս, ձեռքները վախից սեղմելով, հարցրին՝ ինչն է այդքան սարսափելի, ջադուն պատասխանեց.

-Ծնվել է կիսալուսնին, առողջությունը կիսատ-պռատ է, երջանկությունը… ոնց ասեմ, կիսատ է աղջիկը, կիսատ: Աչիկս, քեզ վատ չես զգում ճշմարտությունից, չէ՞:  Վերջիվերջո, արդեն 16 տարեկան ես:

Չէ՛, վատ չեմ զգում, բը՜ռռ..

-Կակա՛չ, դե ծվծվա գոնե, պոչիկդ դուրս հանիր, դու էլ արդեն չե՞ս սիրում ինձ: Գիտե՞ս ես ինչ եմ մտածում… Կիսատությունը լավ է: Հաստատ լավ է, որովհետև կիսատությունը կարելի է լցնել, լրացնել: Կիսատ ջուրը կարելի է պարպել, ապա նորից լցնել, կիսատ գործը՝ շարունակել… Երբ մեծացա, ես էլ փորձեցի խիրոմանտ դառնալ, որ ինքս ճշտեմ այն ջադուի խոսքերը, գտնեմ իմ կիսատության գիծն ու, եթե հնարավոր է, կտրեմ, թեկուզ ածելիով: Բայց երբ խոշորացույցը ձեռքս վերցրի, պահեցի ափիս վրա, ապակին անմիջապես տրաքեց, երևի չդիմացավ: Ես էլ որոշեցի, որ երաժշտությունը լիարժեք է ու հաստատ կծածկի իմ կիսատությունը:

Կակաչի՛կս, երևի դու հոգնեցիր ու քնեցիր, այդպես չէ՞: Ոչինչ, ես կփորձեմ առանց քեզ խանգարելու նվագել, դու էլ շարունակիր քնել, միայն թե վաղը, երբ զարթնես ու ինձ այլևս չտեսնես, չընկճվես ու չկորցնես քեզ, հա՞: Բը՜ռռ…

Դռնփակ

 

Անդին 9, 2014

Կարծիքներ

կարծիք