Զվարթնոց, կեսգիշեր

Հեղինակ:

20141011142544784

Օդանավակայանի նեղ ու երկար պատշգամբի սրճարանում, որտեղից երևում էր թռիչքադաշտը, երկու հաճախորդ կար՝ ես և նա (այս պատմվածքի հեղինակը և մի կին): Մագնիտոֆոնը մեղմ երաժշտություն էր սփռում կեսգիշերվա զով լռության մեջ: Իմ առջև կարմիր-կլոր սեղանի վրա ապակե մեծ գավաթով սուրճն էր, մոխրամանը, սիգարետի տուփն ու վառիչը: Աթոռը հարմարավետ էր, մանավանդ երբ մի ոտքս ծալում էի մյուսին և ձեռքս հենում սեղանին: Այն կինը նույնպես սուրճ էր խմում և ծխում: (Կան կանայք, որոնց ծխելուց զզվում ես՝ կարծես սիգարետը ոչ թե ծխում են, այլ ծամում, իսկ սիգարետը շուրթերին մոտեցնելու նրա շարժումն ուներ գեղեցիկ ու յուրահատուկ պահ): Ես գրեթե չէի նայում նրան: Ես նայում էի բուֆետապանուհուն, որը բաց դռան մոտ դրված աթոռին ննջում էր: Նա այն երիտասարդ տարիքում էր, երբ բոլորը գեղեցկուհի են:

Ապակեպատից այն կողմ մարմարյա հատակով սպասասրահն էր: Փայլկտուն ցուցափեղկերով կրպակները բաց էին, բայց ոչ վաճառողները կային և ոչ իսկ որևէ գնորդ: Սրահի մեջտեղում տղամարդու կարտոնե խրտվիլակը բացակա անցորդներին հրավիրում էր զովացուցիչ ջրեր խմելու: Կողք կողքի գտնվող բազկաթոռներից մեկում, ինձ թվաց, քնած է ինչ-որ մեկը: Ես ուշադիր նայեցի՝ տեսնելու՝ տղամա՞րդ է, թե՞ կին, թե՞ շուն կամ ուրիշ արարած, բազկաթոռին մի հին պայուսակ կար, որը, չգիտեմ ինչու մտածեցի՝ դատարկ է:

Կեսգիշերային լռության մեջ ես լսեցի հաղորդավարի հերմոֆրոդիտ  ձայնը. «Բաբելոնից ժամանող ինքնաթիռը վայրէջք կատարեց»:

Ես անդադար նայում էի, բայց նորից նայեցի թռիչքադաշտին, որը նման էր կապույտ երիզներով ժապավենի:

Բուֆետապանուհու աչքերը բաց էին, մարմինն էր քնել դիմացի աթոռին մեկնված մերկ ոտքերով, որոնք ավելի գայթակղիչ էին, քան գեղեցիկ (թեև միշտ մտածել եմ, որ ամեն գայթակղիչ բան, մանավանդ կինը, առավել գեղեցիկ է): Նա անթարթ նայում էր իր քնած ոտքերին և, ինչպես ինձ թվաց, սպասում էր, թե երբ կժամանի այն տղամարդը, որը կարթնացնի նրանց:

Մարմարյա հատակով սպասասրահում երևաց սպիտակ խալաթով մի տղամարդ, որը դանդաղ ու դժվարությամբ հրում էր դատարկ բեռնասայլակը:

Ես ոչինչ չէի լսում: Ես ոչ մեկին չէի նայում և ոչինչ չէի ուզում տեսնել, որովհետև ամեն ինչ և բոլորը իմ մեջ էին:

Արդեն մեկ ժամ, երկու ժամ, երեք ժամ և ավելի թռիչքադաշտում կապույտ լռություն էր. ոչ մի ինքնաթիռ երկինք չէր բարձրանում և այնտեղից չէր իջնում երկիր:

Այն կինը ծխում էր, սուրճ խմում ապակե մեծ գավաթից և ինձ չէր նայում, այլ թռիչքադաշտին: Ես առանց նրան նայելու մտածեցի, որ նա ինչ-որ մեկին սպասում է: Այդ միտքը հարց դարձավ, որն անձայն փաթաթվեց սրտիս, ո՞ւմ է սպասում: Երկար նայելով թռիչքադաշտին, որտեղ Բաբելոնի ինքնաթիռը վայրէջք չէր կատարել, ես գտա պատասխանը. նա սպասում է ինձ: Իսկ ո՞ւմ եմ սպասում ես: Հարցը մնաց անպատասխան: Դու գիտե՞ս ես ում եմ սպասում,- հարցրի՝ չնայելով նրան: Ինձ թվաց՝ նա պատասխանեց՝ դու սպասում ես ինձ: Ես նրան չէի սպասում, բայց քանի որ նա այդպես ասաց, ես հավատացի, որ դա ճշմարտություն է: Բուֆետապանուհին սպասում էր Բաբելոնից  ժամանող ինքնաթիռին: Տղամարդու կարտոնե խրտվիլակը սպասում էր որևէ հաճախորդի: Բոլորը սպասում էին բոլորին՝ Զվարթնոցում, կեսգիշերային լռության մեջ:

Մագնիտոֆոնի երաժշտությունը նման էր կետ-գծերի: Այդ կետ ու գծերն անցնում էին իմ աշխարհով, լքում ինձ, հեռանում՝ այն կնոջ հայացքում ինձ թողնելով մենակ: Բայց ես միայնակ չէի, ես էի և ես, ես էի և սեղանն ու աթոռը, որը շատ հարմար էր մենակ մարդուս, ես էի և ապակե գավաթով սուրճը, վառիչը, մոխրամանը, սիգարետի տուփը, ես էի և լուռ-կապույտ-անսահման թռիչքադաշտը, ես էի և բուֆետապանուհին, որը կարոտում էր իր քնած ոտքերի արթնությունը, և ցավ ու կարոտի շաղոտ արցունք էր կաթում բողբոջ սրտի թերթիկներին:

Ո՞վ էր այն կինը, որին ես չէի նայում, և նա ինձ չէր նայում, մենք իրար չէինք տեսնում: Ինչո՞ւ էր սպասում իմ մեջ ապրող մենակ մարդուն, որն ավելի տարօրինակ էր, քան խելագար, և այս պատմվածքի հեղինակը չէր, դերասան չէր, որովհետև չէր կարողանում խաղալ այն գործողություններն ու հոգեվիճակները, որոնք իր համար գոյություն չունեն, Զվարթնոց օդանավակայանի պետը կամ բեռնակիրը չէր և ոչ իսկ հարազատ, օտար, թշնամի որևէ երկրի նախագահ: Ինչո՞ւ էի ես սպասում նրան:

Ես արդեն մոտավորապես զգում էի կամ թվում էր,թե զգում եմ՝ ինչու էի նրան սպասում, երբ սրահում հակառակ կողմից երևաց մի քանի մեծ ու ծանր ճամպրուկներ կրող բեռնասայլակը՝ առանց սպիտակ խալաթով տղամարդու, և լուռ ու դանդաղ սահեց-անցավ մարմարե հատակով:

Ես լսեցի մի հերմոֆրոդիտ ձայն. «Բաբելոնից ժամանող ինքնաթիռը վայրէջք կատարեց»: Մինչ այդ և հետո թռիչքադաշտում ոչ մի շարժում չեղավ, անգամ ոչ մի շշուկ, նույնիսկ մութն ու զովությունը չթրթռացին, ասես կապույտ ժապավենը նկար լիներ գիշերվա անծայրածիր պաստառի վրա:

Անհայտությունից հայտնվեց շտապօգնության մի ավտոմեքենա և կույրի պես, լուռ ու խուլ մոտեցավ թռիչքադաշտին: Շուտով էլ երևաց երկրորդ մեքենան: Երրորդը: Չորրորդը: Հինգերորդը: Բոլորը՝ կույր, ինչպես ստվերներ: Վեցերորդը: Յոթերորդը: Շատ էին: Ես չկարողացա հաշվել: Ինձ խանգարում էր այն կնոջ ներկայությունը իմ հուզաշխարհի ծալքերում, որ տեսնեմ տասնվեցերորդ ավտոմեքենան և հաջորդները: Նրանք շարք կազմեցին թռիչքադաշտի ամբողջ երկայնքով: Ես գլուխս միանգամից շրջեցի՝ տեսնելու կնոջը. նա ինձ չէր նայում: Ես տեսա բուֆետապանուհու քնած ոտքերը: Հայացքս նրա փորը փաղաքշելով բարձրացավ վերև և մի քանի ակնթարթ կանգնեց կրծքերին, որոնք իրենց շնչառությամբ արձակել էին շրջազգեստի օձիքի կոճակները: Շուրթերին վարդագույն-բուրավետ ծաղկափոշի կար: Ես ցնցվեցի. աչքերը փակ էին: Եթե փակ են,- մտածեցի ես,- ուրեմն չեն տեսնում քնած ոտքերը: Ես սիրեցի բուֆետապանուհուն և խղճացի: Ես ցանկացա արթնացնել նրա ոտքերը և երկար նայում էի նրանց: Բայց նրանք չարթնացան: Նրանք չարթնացան ոչ այն պատճառով, որ խորն էին քնած, այլ ես էի արդեն ծեր: Նրանց կարող էր արթնացնել ուրիշ տղամարդ,- տրտմորեն մտածեցի ես,- մարդկության այն ուժեղ, երիտասարդ ու նոր սերնդից, որը չի ճանաչում ինձ, և ես չեմ ճանաչում նրան:

Նույն անհայտ տարածություններից հայտնվեց մի հրշեջ մեքենա և կույր աչքերով, լուռ ու դանդաղ սողաց դեպի թռիչքադաշտ: Հետո եկավ երկրորդ հրշեջը: Երրորդը: Ես մտածում էի այն կնոջ մասին և չորրորդին չնկատեցի: Հինգերորդն ու վեցերորդը գրեթե միաժամանակ մոտեցան լուռ-կապույտ ժապավենին ու կանգ առան մյուսների ետևում: Կինը ծխում էր հանգած սիգարետը և երբեմն կում անում սուրճի դատարկ գավաթից: Ես կորցրի հրշեջ ավտոմեքենաների թիվը: Նրանք շատ էին, գալիս էին կույր ու համր և շարք կանգնում թռիչքադաշտի երկայնքով, շտապօգնության մեքենաներին զուգահեռ: Ես չէի նայում այն կնոջը, սակայն գիտեի, որ նա նայում է ինձ:

Ես մտովի ոտքի կանգնեցի, անցա երկու թե երեք կարմիր-կլոր սեղանների արանքով, մոտեցա կնոջը և նստեցի նրա դիմաց: Հետո, ինձ թվաց, կինը ելավ իր աթոռից և քայլելով սրճարանի սեղանների արանքով՝ եկավ ու նստեց իմ առջև: Մեր աչքերը նայեցին իրար: Նա գեղեցիկ աչքեր ուներ, ճիշտ այն աչքերը, որոնք ես երազել էի իմ ամբողջ կյանքում՝ ծննդյանս օրից մինչև կեսգիշերային այդ պահը: Նրանք շփոթված, երջանիկ վախով նայում էին ինձ և հարցնում՝ դո՞ւ ես, թե՞ դու չես: Ի պատասխան ես հարցրի՝ ինչո՞ւ այսքան ուշացար: Նա չպատասխանեց, որովհետև իրեն մեղավոր զգաց: Ես ներեցի նրան, քանի որ ինքս էլ էի մեղավոր: Ես նրա շուրթերը չհամբուրեցի: Նա ինձ չգրկեց: Մենք չմերկացանք՝ անելու այն աստվածային բանը, որն ամեն օր ու գիշեր անում է երիտասարդ մարդկությունը: Մենք բախտի երկնագույն օդանավից ուշացել էինք հարյուր տարի:

Մագնիտոֆոնի երաժշտությունը հակամեղեդի էր, որ կետադրում էր սրտիս աշունը՝ իմ շոգ ամռան հիշողությամբ ու կարոտներով:

Սպասասրահի բազկաթոռներից մեկին, որտեղ առաջ հին ու դատարկ պայուսակն էր, այժմ մի շուն էր պառկած, որը նման էր մարդու:

Մի հերմոֆրոդիտ ձայն անցավ իմ միջով. «Բաբելոնից ժամանող ինքնաթիռը վայրէջք կատարեց»:

Թռիչքադաշտում ոչ մի շարժում: Շտապօգնության և հրշեջ ավտոմեքենաները լուռ էին, քարացած, դուրս ու ներսով կույր ու հազիվ էին նշմարվում հորիզոնի սև պաստառին:

Բուֆետապանուհու մի ոտքը շարժվեց, ծունկը փոքր-ինչ բարձրացավ ու թեքվեց մի կողմ՝ կիսով չափ ետ տանելով կոնքի շրջազգեստ-վարագույրը, բայց դա արթնացում չէր, այլ ցանկասիրության հոգոց ավելի խոր ու անգիտակից քնի մեջ:

Ես ու կինը նայում էինք թռիչքադաշտին և տեսնում էինք իրար:

Հանկարծ շտապօգնության մեքենաներից մեկի ցոլարձակ լապտերները վառվեցին: Նրան հետևեց երկրորդ ավտոմեքենան: Շատ չանցած շտապօգնության ամբողջ շարքը բռնկվեց կուրացուցիչ լույսից՝ դառնալով մի հրե գիծ: Լռություն էր, մութ ու լույս: Հրշեջ մեքենաների շարքում էլ ետ ու առաջ ցոլաց մի քանի լուսարձակ: Հետո՝ մյուսները: Հրշեջների գիծը բոցավառվեց: Վախ սփռող լռություն եղավ: Ես նայում էի այն կնոջ աչքերին, որի դիմաց նստած էի մեկ թե երկու ժամ առաջ: Չվախենաս,- շշնջացի ես և կրկին ու դարձյալ ասացի այդ բառը: Նա շշնջաց մի նախադասություն, որը վեպի տարողություն ուներ. ես քեզ երկար եմ սպասել, որտե՞ղ էիր մինչև այժմ:

Հազարամյա սիրավեպ է, կի՞ն է հեղինակը, թե՞ տղամարդ. «Ես ապրում եմ Բաբելոնում: Բաբելոնը մեծ քաղաք է, բայց ես մենակ եմ: Շուտ արի և սփոփիր ինձ»:

Շտապօգնության ավտոմեքենաներից մեկի զիլ ու ընդհատ ազդանշանը ճեղքեց լռությունը: Նրան իսկույն արձագանքեց հրշեջ մեքենան՝ իր ալիքվող ոռնոցով: Հռնդացին շարժիչները: Բոլոր մեքենաները կանչում էին, ոռնում, հռնդում՝ առանց տեղից շարժվելու: Ես նկատեցի, թե՞ ինձ թվաց՝ մեքենաները վարորդ չունեին, թռիչքադաշտում ոչ մի կենդանի շունչ:

Շտապօգնության մի ավտոմեքենա ելավ շարքից: Եվս մի քանիսը չդադարող ձայնային ազդանշաններով շարժվեցին այս ու այն կողմ: Նրանց հետևեցին հրշեջ մեքենաները: Շուտով բոլորը դանդաղ, վառվող աչքերով անմտորեն ետ-առաջ, դարձ ու դարձ էին անում անափ թռիչքադաշտում և խլացուցիչ ոռնում էին, կանչում, հռնդում, ասես որոնում էին այն, ինչ չի եղել, չկա և չի լինելու: Նրանց աչքերի բոցից թռիչքադաշտն ու ամբողջ հորիզոնը հրդեհվեցին: Մի ակնթարթ երևաց սրբազան լեռը: Աղմուկը փոթորկվում էր իններորդ ալիքով: Եվ հանկարծ կատարյալ լռություն եղավ, խավար գիշեր: Սրճարանի բարձունքից ես նշմարեցի, թե ինչպես են ավտոմեքենաները լռելյայն, դանդաղ, կույր աչքերով հեռանում թռիչքադաշտից դեպի ոչ մի տեղ:

Թռիչքադաշտի կապույտ ժապավենը չքացել էր:

Մագնիտոֆոնի կետ-գծերը լռել էին:

Սեղանս մաքուր էր, առանց որևէ առարկայի:

Ես նայեցի բուֆետապանուհու կողմը և չտեսա նրան: Այն կինը գնացել էր: Գուցե երբեք չէր եկել:

Ապակեպատից այն կողմ, մարմարյա հատակով սպասասրահում երևաց մի սպիտակ խալաթ, որը մեջքը ծռած, փուչ թևքերով հրում էր բացակա բեռնասայլակը:

Բաբելոնից ժամանող ինքնաթիռը վայրէջք չկատարեց, որովհետև աշխարհում այդպիսի քաղաք չկար: Թե՞ կար: Թե՞ կար ու չկար:

Երկիրը դատարկ էր:

Երկինքը լիքն էր աստղերով:

 

 

Անդին 3, 2014

Կարծիքներ

կարծիք