Բանաստեղծություններ

nkar

***
Եթե ինձ կանչեիր, եթե
եթե ինձ կանչեիր:
Ամեն ինչ կթողնեի
ամեն ինչ մի կողմ կնետեի
թղթերն ու թղթապանակները
օվկիանի կապույտը
օրերն ու գիշերները
հին հեռագրերը
և մի սեր:
Դու, որ իմ սերը չես,
եթե ինձ կանչեիր:
Դեռ սպասում եմ ձայնիդ,
որ կարող է հասնել ինձ
աստղերից իջած
հեռադիտակներից,
հայելիներից ու թունելներից,
նահանջ տարիներից
չգիտեմ՝ որտեղից
հավերժ հրաշքից,
երբ կանչում ես ինձ:
Եթե ինձ կանչեիր,
եթե կանչեիր.
ի՜նչ հրաշք կլիներ՝
անանուն, չտեսնված:
Բայց ոչ այն շուրթերով,
որոնք համբուրում եմ, ոչ
այլ այն ձայնով, որ ասում է.
«Մի հեռացիր»:

* * *
Քո անունը,
միակ բանն է, որ տալիս ես ինձ,
քո անունը՝ երջանկությո՛ւն, անմարմի՛ն հոգի,
քեզ կրում եմ ներսումս,
որովհետև, երբ տալիս եմ անունդ՝ երջանկությո՛ւն,
անունդ ներսիցս եմ լսում:
«Արի», և դու գալիս ես ու մնում,
«Հեռացի՛ր», և արագ փախչում ես,
քո լինելն ու չլինելը
մեկը մյուսի ստվերն են,
ստվերի պես գալիս են ու գնում,
(իսկ իմ ձեռքերը դատարկ են):
Սակայն մարմինդ երբեք,
սակայն շուրթերդ երբեք չեն գալիս
երջանկությո՛ւն, անմարմի՛ն հոգի, լոկ ստվեր:

* * *
Անհնար էր կանչել նրան:
Ես քնած չէի: Նա
կարծեց, թե քնած եմ:
Եվ ես նրան թույլ տվի անել ամեն ինչ.
կառավարել շնչառությունս,
փոխել ստվերս՝ ըստ իր ցանկության,
որն իր ուրվապատկերով կամ աղմուկով
նրան երբեք չէր խանգարում:
Եվ նա հեռացավ դանդաղ,
դանդաղ՝ հոգին հետը տանելով,
որպեսզի դռնից դուրս գալիս
իր հետևից թողներ մեկին հանգստանալու:
Գնաց, որ ինձ չարթնացնի,
Ինձ, որ քնած չէի,
իսկ ես չկարողացա կանչել նրան:
Զգալ, որ նա սիրում էր ինձ,
այն ժամանակ նրա՝ ինձ սիրելը նշանակում էր՝
գնալ ուրիշների հետ,
բարձր խոսել, ծիծաղել,
սակայն հեռվից՝ վստահ,
որ ես իրեն չեմ լսում:
Իսկ նա արդեն ազատ էր և ուրախ՝
ձիթենու կանաչ ստվերներ և
փրփուրից թիթեռներ հավաքելով,
և գոհ հայացքով՝ ինձ տեսնելու համար այն գրկում,
որին առանց խանդի և ընդմիշտ հանձնեց ինձ՝
ինձ բացակա դնելով, երազանքից կտրելով,
ինձ, որ քնած չէի:
Անհնար էր կանչել նրան.
նրա մեծ սերը՝ ինձ մենակ թողնելն էր:

* * *
Սիրո այն խոսքերը, որ կրկնվում են այդքան,
երբեք նույնը չեն լինում,
բոլորը հնչում են միանման,
սակայն նրանցից ամեն մեկն ունի իր կյանքը՝
անմեղ և միայնակ, եթե հենց այդպես ես ընկալում,
և դու երբեք չհոգնես կրկնել,
միմյանց նմանվող այդ բառերը,
և կզգաս այն, ինչ զգում է հոգին,
երբ տեսնում է, թե ինչպես է ծնվում աստղը առաջին,
որին նայելիս թվում է, թե կրկնօրինակում է,
սակայն ուրիշ փայլով, իր եզակի հոգով:
Եվ այսպես՝ կրկնելով սիրո պարզ խոսքերը,
սրտումդ հավաքվում են անհամար աստղեր,
որոնց լույս է տալիս միևնույն արևը՝
մի հեռավոր արև, որ կգա վաղը,
երբ հանգչեն աստղերը և բառերը:

* * *
Քեզ չեմ տեսնում: Ես լավ գիտեմ,
որ այստեղ ես՝ մեջքիս հետևում,
աղյուսից, կավից շինված
երերուն պատից այն կլողմ,
այնքան հասանելի իմ ձայնին,
բայց քեզ չեմ կանչի:
Քեզ կկանչեմ վաղը,
երբ այլևս քեզ չտեսնելուս պատճառով
կերևակայեմ, թե իբր այստեղ ես՝ կողքիս,
որ այսօր բավական է այն ձայնը,
որ երեկ չցանկացավ կանչել քեզ:
Քեզ կկանչեմ վաղը,
երբ կլինես այստեղ՝
երերուն պատի,
քամիների,
երկինքների
և տարիների հետևում:

* * *
Եղավ, պատահեց, ճիշտ է,
եղավ մի օր, եղավ մի ամսաթիվ,
որի մասին հուշում է ժամանակը,
և եղավ մի տեղ, որը տեսնում եմ հիմա:
Նրա ոտքերը տրորում էին գետինը,
այն գետինը, որ բոլորս ենք տրորում:
Նրա զգեստը
նման էր այն մյուս զգեստներին,
որ կրում են մյուս կանայք,
Նրա ժամացույցն ավիրում էր օրացույցները՝
չմոռանալով ժամերի մասին,
ինչպես մյուսներն են հաշվում ժամերը:
Իսկ այն, ինչ նա ինձ ասաց
աշխարհում գոյություն ունեցող ինչ-որ լեզվով,
իր քերականությունն ու պատմությունն ունի՝
այնքան ճշմարիտ,
որ ինձ սուտ թվաց:
Ո՛չ:
Այն, ինչ ասացիր, պիտի ներսումս ապրեմ,
պետք է երազում տեսնեմ,
ինձնից հեռացնեմ տաքությո՛ւնը, ամսաթվե՛րը,
շնչառությո՛ւնը, ո՛ղջ ջերմությունը,
որոնցով այրեցիր այդ ասելիս:
Գուցե ամեն ինչ վերագրել
լոկ պատահականությանը՝ և երազել,
և այդպիսով, երբ հիմա
քո խոսքերը չհամընկնեն նրա հետ՝
ինչ ասացիր այն ժամանակ,
ցավն ինձ այլևս չի կրծի այն բանի համար,
թե կորցրի այն բախտը,
որ ձեռքերիս մեջ էր,
ինչպես մարմինդ,
կմտածեմ, թե դա երազ էր,
այն, որ այդքան ճշմարիտ էր,
ոչ մարմին ուներ, ոչ անուն,
որ կորցրածս լոկ ստվեր էր, երազ էր:

Ամպը

Ամպը, որ քամի է բերում,
բառերը, որ ցավ են բերում,
այլ բառեր են մաքրում դրանք,
այլ քամի է տանում ամպին:
Երբ ինչ-որ աչքեր մերժում են քեզ,
երբ նրանց ես տալիս հայացքդ,
դու չդադարես նայել նրանց,
այլ սպասիր:
Լուսինը նույնպես հեռանում է, սակայն,
անթիվ աստղերը՝ հայացքները սարսուռ
ամբողջ գիշեր սպասում են նրա դարձին:
Լուսինը նրանց կլոր երջանկությունն է,
որ չի հեռանում, երբ գնում է, փոխարենը
գնում է վերադարձի ճամփաներով
դեպի այն աչքերը, որոնց լույս է տալիս:
Լույսը երբեք չի մարի,
եթե ձեռքերիցդ խույս են տալիս այն ձեռքերը,
որոնց այդքան պահել ես ձեռքերիդ մեջ՝ երազանքիդ կապված
ինչպես գետը՝ իր ափերին,
և ուրեմն՝ մի՛ փակիր դրանք:
Ջուրը հավատարիմ է իր հունին՝ հոսելով միայն խորացնում է իր հունը,
երբ իր վստահելի ճամփաբաժաններով
գնում է դեպի իրեն սպասող ճակատագիրը:
Քո ձեռքերը, որ հողից են ստեղծված,
բա՛ց պահիր դրանք,
ինչպես հունը, որ ունի իր հակառակ կողմը՝
ուրիշը, իրենը, իր հողը:
Կվերադառնան ջուրը և սերը,
գարունը դատարկ չի թողնում
ոչ մեկի ձեռքերը:
Եթե համբույրդ մնում է առանց այն շուրթերի,
որ համբուրում էին քեզ,
այնպես չէ, որ քո շուրթերը հավետ
պիտի միայնակ մնան:
Թռչունները թևեր ունեն, որ իրենց
թռցնում-տանում են ճյուղերի վրայից,
բայց այդ ճյուղերը, որտեղից որ թռչել են
գիտեն, թե ինչ կլինի,
երբ ցած ընկնեն նոր տերևները:
Շուրթերն այդ, որ այլևս չեն սիրում,
կվերադառնան իրենց սիրո մոտ՝
բնավորվելով այն շուրթերի վրա,
որոնց տվել են համբույրն առաջին:
Չհուսահատվես, իմ սեր,
դու կունենաս այն, ինչ ուզում ես,
եթե ճշմարիտ է սերը,
նույնիսկ անհնարն է հնարավոր դառնում:
Երջանկությո՜ւն,
սովորիր համբերել, սեր իմ,
աշխարհը զվարթ արար է,
որ արարվել է սուրբ համբերությունից:
Նայի՛ր,
Ահա քեզ մի վարդ,
Երեկ կոկոն էր, իսկ այսօր բացված:

Թարգմանությունը՝ Ռուզաննա Պետրոսյանի

Անդին 1, 2015

Share

Կարծիքներ

կարծիք