Բանաստեղծություններ

Հեղինակ:

nkar

ԿԱՄՈՒՐՋ

Հնադարեան կամուրջ մըն է — ամէն օր
Կ’անցնինք անկէ մեր գոյութիւնը շալկած
Լուրջ – շատ լուրջ
Կուլանք կ’ողբանք ամէն քայլի անդադար
Վազող ջուրին մէջ նետելով մէկ առ մէկ
Անուրջներ-ինչ անուրջներ

Ջուրերուն վրայ կ’ուրուագծուի հազիւ հազ
Երկչոտ օղակ մ’արցունքներով կարկինուած
Մեր աչքերուն ու մեր շուրջ –

Ու գահավէժն ի վար ջուրը կը քշէ
Ամէն ինչ – հին քուրջի պէս
Հնադարեան կամուրջ մըն է — ամէն օր
Կ’անցնինք անկէ մեր մահազդները շալկած-
Շուրջպարին մէջ անվախճան

 

ԼՈՒ

Առաւօտուն արթնցայ որ
Քովս պզտիկ լուն անկողինիս մէջ —
Մինչեւ առաւօտ արիւն է ծծեր
Ուռած թմբուկի պէս ուռեր թմրեր

Լու
Պզտիկ լու
Ինչ պէտք կար այդքան ծծելու

Մատովս կամաց մը դպայ իրեն
Ու պայթեցաւ լուն անձայն անշշուկ
Լուն այդ պզտիկ լուն առաւօտ կանուխ
Անկողինիս մէջ պայթելով մեռաւ

Լու
Անխոհեմ լու
Ինչ պէտք կար այդպէս ուռելու

Մինչդեռ կրնայիր հիմա պզտիկ լու
Ուրիշ լուերու հետ ոստոստել խումբ խումբ
Փոշիին արծաթն – հողերուն ոսկին
Խմբովին ճանչնալ պատմել իրարու

Լու
Անփորձ լու
Ինչ պէտք կար այդքան խմելու

Կրնայիր դիտել երկինքը կապոյտ
Անուշ երգերը լսել հովերուն
Կամ սիրաբանիլ արեւներու տակ
Հաճոյքին թափով ցատկել ցատկռոտել

Լու
Պատանի լու
Ինչ պէտք կար այդպէս ճաթելու

Եկար- բանաստեղծի արիւն է ըսիր
Ծծեցիր ամբողջ գիշեր մը ծծեցիր
Գինովցա՞ր – ըսէ լու – իմ արիւնիս հետ
Իմ երազներս ալ երեւցա՞ն քեզի

Լու
Բանաստեղծ լու

Ինչ պէտք կար այդքան գինովնալու

Կրնայիր հիմա դեղին կատուի մը
Մետաքս մազերուն մէջ ծոյլ մրափել
Գորգին թավիշին մէջ ընկողմանած
Սպասել գալիք աղուոր օրերու

Լու
Վաղամեռ լու
Ինչ պէտք կար այդպես շտապելու

Առաւօտ մ’ալ հիմա պիտի արթննամ
Որ լուն պզտիկ լուն անկողնիս մէջ չէ
Պիտի յիշեմ զինք տեսակ մը կարօտով
Ու պիտի խորհիմ

Անփառունակ լու
Ինչ պէտք կար այդպէս մեռնելու

 

ԿԱՂԱՊԱՐ ԵԻ ՄԱՀ

Ա.
Թողէք- թող կեանքս ապրիմ այսպէս թէ այնպէս անըմբռնելի
կերպով
Փոսը մօտ է — փոսը ուր ամէն ինչ կը կորսուի
Բահ բահ հող կը թափեն –հող չէ — մոռացութիւն է կը թափեն
Ու մինակ կը մնաս հողին տակ ինչպէս մինակ ես վրան

Բ.
Որդը – որ կը կրծէ անվերջ կը կրծէ
Որդը – որուն համար կը պարարտանան բոլոր մարդիկը
կը պարարտանան յոյսերով ցանկութիւններով կիրքերով
Որդը – որուն պիտի երթամ օր մը ինքզինքս հրամցնել
Որդը – որ կը կրծէ անվերջ առանց գիտնալու թէ զով կը կրծէ
Որդը – որ բոլորին կը սպասէ նոյն ախորժակով

Գ.
Եկեր ես ճակատդ ոտքերուս քսելու
Ըսէ — ցարդ քանի սիրտ վիրաւորեցիր

Քանի երազ խորտակեցիր քու երազներդ խորտակուելէն ի վեր
Խորտակեցիր– նորեն ալ խորտակելու ծարաւով

Քանի սպանդ տեսար – քանիներ սպաննեցիր –
Սպաննեցիր առանց քիչ մըն ալ դուն սպաննուելու
Եկեր ես ճակատդ ոտքերուս քսելու
ոտքերս աճեր են իրենց տիղմին
ուրիշին արիւնին մէջ

Դ
Երկնքէն կախուած դանակներ կան — դանակներ կան –
դանակներ կան
Ու մենք թափօր շնչաւոր դիակներու
կը փախչտինք մահապարտ
դանակներու տակէն

Եկուր կինս եկուր էգս եկուր տակաւին մեր դանակը չինկած
մեր ծոծրակին վրայ
Մատներդ պտտին մարմնոյս վրայ մատներս մարմնյդ վրայ
մարմինս մարմնոյդ վրայ մորթ մորթի
Երբ բաժնուինք ես իմ դուն քու մենք մեր հաճոյքը մեզի հետ
տանինք
Եկուր կինս էկուր էգս եկուր

Ե.
Մենք յաւիտենական թիապարտները կեանքին
յաւիտենապէ ս յաւիտենականացած
Ինքնախաբէութեան մութին մէջ
Մութին մէջ ստուերացած առ յաւէտ
Մենք կաղապարներ

 

ՃԵՐՄԱԿ

Ձիւնէն – կաւիճէն ամպէն աւելի
Երբ ճերմակ ըսեմ
Ես քեզ կը յիշեմ
Եւ աչքերդ սեւ
Զոր կը թափէիր
Հարսնութեան ճերմակ հագուստիդ վրայ

 

ԵՐԿՆԱՔԱՐ

Քար չի բաւեր քարկոծելու անջատ անջատ բոլորս ալ
Կը հաւաքուինք նոյն աշխարհին վրայ ամէնքով միատեղ
Ու կը սպասենք ահագնադղորդ երկնաքարին որ չի գար

 

ԲՈԼՈՐՍ ԱԼ

Քանի որ բոլորս ալ նոյն
նաւը նստեր կը սուրանք անվերադարձ

Քանի որ բոլորս ալ նոյն
անձկութեամբ կը կառչինք նաւին խօլարշաւ

Ու քանի որ բոլորս ալ նոյն
թափով կը հրենք անոնք որ կ’իյնան վար

Ո՞վ պիտի հարցնէ մեզի այս գիշեր
ո՞ւր եւ ի՞նչու

Քանի որ բոլորս ալ նոյն
հարցումէն կը փախչինք

 

ՓՆՏՌՏՈՒՔ

Մարդը փնտռող կենդանի մըն է —
Փնտռող- գտնող – նորէն փնտռող
Կեանքը կը հատնի – փնտռտուքը ոչ-
Մարդը չգտնող կենդանի մըն է

 

ՇԱԳԱՆԱԿԱՒՈՐ ՔԵՐԹՈՒԱԾ

Դուն դէմս չելար-
Մինչդեռ գրպաններուս տաք տաք շագանակ
Էի լեցուցեր
որ տեղ մը նստինք ուտենք միասին
Շագանակ մը դուն- շագանակ մը ես

Դուն դէմս չելար-
Ուսիս ունէի մինչդեռ զոյգ հրացան
-փամփուշտ բաւարար-
Որ ելլենք նապաստակ որսանք միասին
Նապաստակ մը դուն- նապաստակ մը ես

Դուն դէմս չելար-
Մինչդեռ մտքիս մէջ ինչեր չունէի
քեզի պատմելիք
որ ըսեմ- ըսես- խնդանք միասին
խեղկատակ մը դուն- խեղկատակ մը ես

Դուն դէմս չելար-
Շագանակները պաղեցան արդէն
Ու նապաստակները արձակ համարձակ
կը տապլտին մարգագետնին մէջ-

Իսկ թէ պատմելիք ինչեր ունէինք
Գաղթեր են երկչոտ թռչուններու պէս
Ծիծեռնակ մը հոս- ծիծեռնակ մը հոն

 

ՕՏԱՐ

Մեզմէ մէկը հոն
Երբ անեզրութեան դուռը կը զարնէ
մեր ողբերն այնքան կը պզտիկնան հոս
որ չարժեր երգել

 

ՏԱՌԱՊԱՆՔ ԵԻ ՄԽԻԹԱՐՈՒԹԻՒն

Ա.
Ծով – ծովու վրայ մեծ շոգենաւեր
Մեծ նաւերը շատ –մեծ նաւերը մեծ
Ծովն աւելի մեծ

Մարդ – ու մարդէն ներս մեծ տառապանքներ
Տառապանքը շատ- տառապանքը մեծ
Մարդն ավելի մեծ

Բ.
Դույլ մը – դոյլ մըն ալ –ներսիդիս ջրհոր
Դոյլ դոյլ տառապանք քաշեցէք հոնկէ-
Ջուրը չի հատնիր – այս ինչ ջրհոր է-
Դոյլ մը – դոյլ մըն ալ

Գ.
Արեւուն տեղ – պատուհանէդ
Տառապանքը ներս կը մտնէ
— Վարագոյրը վար առ հոգիս
Ու քնացիր – դեռ առտու չէ

Դ.
Հարուածներ կ’իջնեն
Ամէն մէկ հարուած բեկոր մը կ’առնէ
Կը տանի քեզմէ
Ու դուն չես գիտնար

Հարուածներ կ’իջնեն անընդհատ
Գոյութեանդ անձեւ մարմարիոնին վրայ-
Հարուածէ հարուած
Կը յղկուիս դուն – մինչեւ որ գիտնաս

Տառապանքներու պէս մշտանորոգ
Մուրճի հարուածներ կ’իյնան մորթիդ վրայ
Դուն – որ ալ գիտես – գիտակից ժպտով
Կանգուն կը մնաս

Կը մնաս աղուոր արձանի մը պես
Ապրելու պատրաստ

 

ՎԵՆԵՏԻԿ 1971

Աշխարհ այնքան գեղեցիկ է որ նորէն
Վենետիկ եմ կը կարծեմ

Վափորեթթօ մը յամրաքայլ Քանալն ի վեր կսահի
Մեծ ու պզտիկ նոր ջրանցքներ կը քանդակէ սրտիս մէջ-

Կու գայ ուսիս քայլամոլոր աղաւնի մը կը նստի –

Հրապարակն այսօր քիչ քիչ կը մեծնայ –
Մուրճ ի ձեռին երկու հսկայ կը հարուածեն զանգը գոռ-
Ու չորս նժոյգ չորսն ալ հուժկու Սան Մարքոյի ճակատէն
Անմահութեան կվազեն

Աբբահայր մը Սուրբ Ղազարէն գիրքերու մէջ կ’երազէ-

Հոգիս ճոխ է այնքան որքան կարծես երբեք չէ լացեր-
-Աշխարհ այնքան գեղեցիկ է որ նորէն –

Ռիալթոյի կամուրջին տակ ձուկ մը ուրախ կը մեռնի

 

ԴԵՍՊԱՆ

Ես ձեր ամէնէն հին մէկ երազն եմ
զոր դուք այլեւս պիտի չերազէք
Ես ամէնուդ մէջ թաքուն պոռթկումն եմ
զոր դուք այլեւս պիտի չյիշէք

Ձեր հին չափերը պիտի խորտակէք
Ձեր ամէնէն մեծ ցնորքէն մեծ եմ
Տիեզերագնաց օդաչուն եմ ես
Ձեր անսահմանին սահմանն եմ ահա

Ես ձեր ամէնէն վերջին դեսպանն եմ
Դուք ո՞վ էք

Share

Կարծիքներ

կարծիք